„ჰემანგიომა -ეს პათოლოგია ახალშობილთა 10 %-ს აღენიშნება“-თენგიზ ზუხბაია


ონკოლოგიური დაავადებები თანამედროვე მედიცინის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული პრობლემაა. მსოფლიოს წამყვანი კლინიკების მონაცემებით, ამ დაავადებებს გულსისხლძარღვთა პათოლოგიების შემდეგ მეორე ადგილი მიეკუთვნება. დაავადებების გავრცელების ყველაზე ხშირი მიზეზი რადიაციული ფონის მომატება და გარემოს დაბინძურებაა. დიდი მნიშვნელობა ენიჭება გენეტიკურ ფაქტორსაც.





თენგიზ ზუხბაია – ბავშვთა ონკოქირურგიული და მოზრდილთა კანის, რბილი ქსოვილებისა და ძვლების სიმსივნეების დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, სრული პროფესორი, მრავალი წელია ბავშვთა და მოზრდილთა ონკოლოგიურ დაავადებებს მკურნალობს და ამ სფეროში მოღვაწეობის 35 წლიანი გამოცდილებაც გააჩნია. მისი ხელმძღვანელობით სრულად განკურნებულ იქნა სხვადასხვა ონკოლოგიური პათოლოგიით დაავადებული თითქმის 180 ბავშვი.





ცნობილი და წარმატებული ონკოლოგი დღეს ინგოროყვას საუნივერსიტეტო კლინიკაში მოღვაწეობს და ბავშვთა სოლიდური ახალწარმონაქმნების, მათ შორის, კეთილთვისებიანი სიმსივნეებისა და მოზრდილთა კანისა და რბილი ქსოვილების სიმსივნეების მკურნალობას წარმატებით კურირებს.





სამედიცინო პორტალი “VIPMED.GE”-ს რუბრიკაში “ინტერვიუ ექიმებთან” გთავაზობთ გამოჩენილი ონკოლოგის – თენგიზ ზუხბაიას ინტერვიუს.





- ბატონო თენგიზ, ორიოდე სიტყვით გვიამბეთ თქვენს შესახებ





- გახლავართ ბავშვთა და მოზრდილთა ონკოლოგი. გამაჩნია ამ სფეროში მოღვაწეობის 35 წლიანი გამოცდილება. ჩემი სპეციალობის სპეციფიკურობიდან გამომდინარე, ჩატარებული მაქვს სხვადასხვა სახეობისა და სირთულის ოპერაციები როგორც ავთვისებიანი, ასევე კეთილთვისებიანი სიმსივნეების დაავადებების დროს. ჩემს მოღვაწეობაში ფართოდ ვიყენებდი ქიმიოთერაპიულ მკურნალობას სხვადასხვა ნოზოლოგიების დროს. მათ შორის ყველაზე პატარა ასაკის იყო 4 თვის ნეირობლასტომით დაავადებული პაციენტი, რომელსაც წარმატებით ჩაუტარდა მრავალკომპონენტური ქიმიოთერაპია.





მრავალწლიანი მოღვაწეობის შედეგად მიღებული გამოცდილების შეჯამება მოხდა ჩემ მიერ გამოცემულ მონოგრაფიაში, რომელიც ჩვენს ქვეყანაში ამ სფეროს ერთადერთი ნაშრომია. გამოქვეყნებული მაქვს 70 სამეცნიერო შრომა, მათ შორის, საზღვარგარეთაც.





განვლილ პერიოდში, უშუალოდ ჩემი ხელმძღვანელობით სრულად განკურნებულ იქნა სხვადასხვა ონკოლოგიური პათოლოგიით დაავადებული თითქმის 180 ბავშვი.





2012 წელს მიმიწვიეს ქ. ბაქოს ბავშვთა ონკოჰემატოლოგიური ცენტრის ხელმძღვანელად.





- თქვენ ცნობილი ონკოლოგი ხართ. რითი ახსნით ამ დაავადებების შემთხვევათა ინტენსიურ ზრდას?





- მსოფლიოს წამყვანი კლინიკების მონაცემებით, ონკოლოგიურ დაავადებებს გულსისხლძარღვთა პათოლოგიების შემდეგ მეორე ადგილი მიეკუთვნებათ. დიდი მნიშვნელობა ენიჭება რადიაციული ფონის მომატებას და შესაბამისად, ზღვრულად დაუშვებელი რაოდენობით გარემოს დაბინძურებას. განსაკუთრებული ადგილი მიეკუთვნება გენეტიკურ ფაქტორს, რაც დაბადებისთანავე განაწყობს ორგანიზმს ამა თუ იმ ონკოლოგიური დაავადების მიმართ. ცნობილია ე.წ. „ოჯახური ფორმები“ ონკოლოგიური დაავადებებისა. დიდი მნიშვნელობა ენიჭება სხვადასხვა ორგანოთა ქრონიკულად მიმდინარე დაავადებებს, რომელთა ავთვისებიანად ტრანსფორმაცია გაცილებით იოლად ხდება სხვადასხვა ხელშემწყობი პირობების შექმნით.





- როგორია დღეისათვის ამ დაავადებათა მკურნალობის შედეგები?





- ყველა ცალკეული დაავადებისთვის დამახასიათებელია განსაკუთრებული ბიოლოგიური აქტივობა-ავთვისებიანობის ხარისხი. აქედან გამომდინარე, მკურნალობის საერთო შედეგების განსაზღვრა ძნელია. რა თქმა უნდა, დღეს არსებული დიაგნოსტიკისა და უახლესი ტექნოლოგიების დანერგვითა და ოპტიმიზაციით შესაძლებელი გახდა კარგი შედეგების მიღწევა. მთავარი ფაქტორი ზემო აღნიშნულის მისაღწევად გახლავთ დაავადებების ადრეულ სტადიაში დიაგნოსტირება. I-II სტადიაში თითქმის 90 %-ში შესაძლებელია სრული განკურნება.





- აგრესიულობის მიხედვით რომელ დაავადებებს გამოყობდით?





- ამ ჯგუფიდან განსაკუთრებული ყურადღების ღირსია პიგმენტური ხალის ავთვისებიანად ტრანსფორმირების შედეგად განვითარებული დაავადება მელანომის სახით. ეს დაავადება ონკოლოგიაში ცნობილია როგორც ძალიან მაღალი ავთვისებიანობის მქონე და ძნელად პროგნოზირებადი. ამ შემთხვევაშიც დიდი მნიშვნელობა ენიჭება დროულ დიაგნოსტირებას.





- როგორ უნდა დადგინდეს საშიშია თუ არა ხალი?





- იმ შემთხვევაში თუ პიგმენტური ხალი ზომაში მატულობს, ფერს იცვლის, პაციენტს წვის შეგრძნება აქვს, აუცილებლად უნდა ჩატარდეს ონკოლოგის კონსულტაცია. ყველა საეჭვო შემთხვევაში უნდა ჩატარდეს ციტოლოგიური გამოკვლევა და მიღებული დასკვნის შესაბამისი ქირურგიული ჩარევა.





წინააღმდეგ ჩვენებას წარმოადგენს ყველა სხვა სახის მკურნალობა – მოწვის, მოყინვისა და სხვა სახის ჩარევები.





- როგორ უნდა დავიცვათ თავი, როცა პიგმენტური ხალი გვაქვს?





- როგორც ავღნიშნე, პირველ რიგში უნდა მივმართოდ გამოცდილ ონკოლოგს, რომელიც შესაბამის რჩევა-დარიგებას მოგვცემს. ყოვლად მიუღებელია გარუჯვა, რამაც შეიძლება ჩვეულებრივი პიგმენტური ხალის ტრანფორმაცია-გადაგვარება გამოიწვიოს.





- ბავშვებში არსებული ე.წ. წითელი ლაქები საშიშია თუ არა ჯანმრთელობისთვის?





- ალბათ, თქვენ მხედველობაში გაქვთ ჰემანგიომა – სისხლძარღვოვანი კეთილთვისებიანი წარმონაქმნი. ეს პათოლოგია ახალშობილთა 10 %-ს აღენიშნება. რიგ შემთხვევებში დაავადება საკმაოდ აგრესიული ხისიათისაა. დიდი მნიშვნელობა ენიჭება ლოკალიზაციასა და მის ბიოლოგიურ აქტივობას.





2-3 %-ის შემთხვევაში ისინი ავთვისებიან გადაგვარებას განიცდიან. დიდი მნიშვნელობა ენიჭება ოჯახის ექიმისა და მშობლის სიფრთხილეს, ვინაიდან არც თუ ისე იშვიათად არასწორი მიდგომის შედეგად შეიძლება ცუდი შედეგი მივიღოთ. ამ შემთხვევაშიც პაციენტი აუცილებლად ბავშვთა ონკოლოგის მეთვალყურეობის ქვეშ უნდა იყოს.





- თქვენ ინგოროყვას კლინიკაში მოღვაწეობთ?





- როგორც მოგეხსენებათ, თაობების მიერ შექმნილი ყოფილი ონკოლოგიური ცენტრი დღეისათვის არ ფუნქციონირებს. ამჟამად, ვმუშაობ ინგოროყვას საუნივერსიტეტო კლინიკაში, რომელიც ყველა პარამეტრებით ერთ-ერთი საუკეთესოა ჩვენს ქვეყანაში. კლინიკაში ყველა პირობებია შექმნილი იმისათვის, რომ პაციენტს ჩაუტარდეს თანამედროვე მედიცინის მოთხოვნების შესაბამისი დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის მეთოდები.





ისრაელის სპეციალისტების დახმარებით, ონკოჰემატოლოგიურ კლინიკაში წარმატებით დაინერგა და ხორციელდება ძვლის ტვინის გადანერგვა, რაც ამიერკავკასიის სხვა ქვეყნებში ჯერ არ კეთდება.





- თქვენ რომელ სფეროში მოღვაწეობთ?





- გახლავართ კლინიკის პროფესორი და ვკურირებ ბავშვთა სოლიდური ახალწარმონაქმნების, მათ შორის, კეთილთვისებიანი სიმსივნეებისა (ჰემანგიომა, ლიმფანგიომა, კანის რბილი ქსოვილებისა და ძვლების) და მოზრდილთა კანისა და რბილი ქსოვილების სიმსივნეების მკურნალობას, რაზეც გამაჩნია შესაბამისი ლიცენზიები.





- თქვენი პრაქტიკული მოღვაწეობიდან გამომდინარე რომელიმე საინტერესო შემთხვევას ხომ არ გაიხსენებდით?





- რეტროპერიტონეალური სივრცის სიმსივნის დიაგნოზით ჰოსპიტალიზირებულ 8 თვის ბიჭუნას, ჩემ მიერ ჩაუტარდა ოპერაციული მკურნალობა, რომლის დროსაც აღმოჩენილი იქნა, რომ საქმე გვქონდა განუვითარებელ ემბრიონთან – პარაზიტ ტყუპისცალთან. მსგავსი შემთხვევა მსოფლიოში სულ სამჯერაა აღწერილი. შესაბამისად, ამ შემთხვევამ დიდი რეზონანსი გამოიწვია და გაშუქებულ იქნა როგორც ჩვენს, ასევე საზღვარგარეთის ტელევიზიაში.





ექიმთან ვიზიტზე გთხოვთ ჩაეწეროთ შემდეგ ნომერზე:
პირადი მობ.: +995 599 504 028





მასალა მოამზადა: ნათია ღამბაშიძემ






„დენტალურ იმპლანტატებს მთელი სიცოცხლის მანძილზე შეუძლიათ იმუშავონ“-კახა გურგენიძე


დღევანდელ რაეალობაში სტომატოლოგთან ვიზიტი ტკივილს აღარ უკავშირდება და აღარც კბილის უსაშველო პრობლემები არსებობს. უახლესი აპარატურის საშუალებით პაციენტი პირის ღრუს მკურნალობას უმოკლეს დროში ახერხებს.





კბილის დენტალურმა იმპლანტაციამ გამოცდილი ტექნოლოგიების საშუალებით რევოლუცია მოახდინა თანამედროვე სტომატოლოგიაში.





რას ნიშნავს დენტალური იმპლანტაცია, რომელი დაავადებების დროს იმპლანტაცია არ არის მიზანშეწონილი და რამდენ ხანს ძლებს იმპლანტი?-ამ და სხვა საკითხებზე სამედიცინო პორტალ “VIPMED.GE”-ს ჟურნალისტს ყბა-სახის ქირურგი, ქირურგი-სტომატოლოგი, ქირურგი-იმპლანტოლოგი და ქირურგი-პაროდონტოლოგი -კახა გურგენიძე ესაუბრა.





-ბატონო კახა, რას ნიშნავს დენტალური იმპლანტაცია?





-დენტალური იმპლანტაცია სტომატოლოგიური მკურნალობის ფორმაა, რომლის დროსაც ხელოვნური ფესვების ანუ ფესვის იმიტატორის (იმპლანტატის) ინსტალაცია ანუ ჩანერგვა ხდება ზედა ან ქვედა ყბის ალვეოლურ მორჩში, რათა მოხდეს ნაკლული კბილის ან კბილების აღდგენა ორთოპედიული სტომატოლოგიის გზით ანუ გაკეთდეს ხელოვნური გვირგვინები ხელოვნურადვე შექმნილ საყრდენებზე.





-რამდენად აქტუალურია დღევანდელ რეალობაში დენტალური იმპლანტაცია?





-დაახლოებით 10-12 წელია, რაც საქართველოში ამ მეთოდის პოპულარიზაცია მოხდა. აღსანიშნავია ისიც, რომ ადრე სტომატოლოგებიც საკმაოდ სკეპტიკურად იყვნენ განწყობლი ამ მეთოდის მიმართ. ხაზგასასმელია ის გარემოება, რომ დენტალურ იმპლანტაციას როგორც მთელ მსოფლიოში, ასევე საქართველოშიც საკმაოდ დიდი ისტორია გააჩნია.





-რა უპირატესობები გააჩნია დენტალურ იმპლანტაციას სხვა მეთოდებთან შედარებით?





-დენტალური იმპლანტაციის დროს თუ საქმე ერთეულ დეფექტებს ანუ ერთი ან რამდენიმე კბილის ნაკლოვანებას ეხება, მეზობელი კბილების დამუშავება არ ხდება ნაკლოვანი კბილების აღდგენის მიზნით. ასეთ კონსტრუქციებს დამოუკიდებლად არსებობა შეუძლიათ. სრული ადენტიის დროს (ანუ სრული უკბილობა) შესაძლებელია პაციენტს ჩაუტარდეს პროთეზირება დენტალური იმპლანტატების გამოყენებით, როგორც მოუხსნელი, ასევე პირობით მოსახსნელი კონსტრუქციების დამზადებით. აქ მნიშვნელოვანია ის ფაქტორიც, რომ მოსახსნელი კონსტრუქციები იმპლანტატებზე სხვა ტიპის მოსახსნელი კონსტრუქციებისგან იმით განსხვავდებიან, რომ მათ მეტი სტაბილურობა ახასიათებთ და პაციენტი როგორც საკვების მიღებისას, ასევე საუბრის დროს უფრო თავდაჯერებულია, მას აღარ ეშინია იმის, რომ მოსახსნელი კონსტრუქცია იმოძრავებს და პრობლემებს შეუქმნის ან ჩააგდებს.





-მკურნალობის რა მეთოდებს სთავაზობს პაციენტებს თანამედროვე მედიცინა დენტალური იმპლანტაციის თვალსაზრისით?





-როგორც ზემოთ ავღნიშნე, ამ მეთოდიკის გამოყენებით შესაძლებელია პაციენტს როგორც მოუხსნელი (მუდმივი ფიქსაცია), ასევე პირობით მოსახსნელი კონსტრუქცია დაუმზადდეს, რომელსაც საჭიროების შემთხვევაში ექიმი დაზიანების გარეშე მოხსნის და სრულად მოსახსნელი კონსტრუქცია (ანუ კონსტრუქცია რომელიც პაციენტს შეუძლია თვითონ მოიხსნას, სხვადასხვა საჭიროების შემთხვევაში).





-რომელი ჩვენებების საფუძველზე კეთდება დენტალური იმპლანტაცია?





-დენტალური იმპლანტაციის ჩვენებები რამდენიმე პუნქტისგან შედგება:





  • კბილთა მწკრივის ნაწილობრივი დეფექტები;
  • კბილთა მწკრივის სრული დეფექტი (სრული უკბილობა) ალვეოლური მორჩის არტროფიით ან ატროფიის გარეშე;
  • მოსახსნელი პროტეზების ხმარებასთან დაკავშირებული პრობლემები (ღებინების მომატებული რეფლექსი, პლასტმასზე ალერგიული რეაქციები, ყბების შეძენილი ან თანდაყოლილი დეფექტები);




-როგორ ხდება მომზადება იმპლანტაციისთვის? რა გამოკვლევები უნდა ჩაიტაროს პაციენტმა იმპლანტაციის წინ?





-პირველ რიგში, აუცილებელია ობიექტური მონაცემების შეგროვება ანუ ექიმთან ვიზიტი და შესაბამისი კონსულტაციის ჩატარება, რომლის ფარგლებშიც გარეგნული ნიშანთვისებები მოწმდება, მაგალითად: ღრძლის ბიოტიპი, ღიმილის ხაზი, დეფექტის ლოკალიზაცია, თანკბილვა, სახის სიმეტრია და ა.შ.





ასევე რენტგენოდიაგნოსტიკური კვლევები: დენტალური რენტგენოგრაფია, რადიოვიზიოგრაფია, ორტოპანტომოგრაფია და ყველაზე მნიშვნელოვანი კონუსური კომპიუტერული ტომოგრაფია ანუ 3D გამოკვლევა.





ამის შემდეგ კეთდება სისხლის საერთო ანალიზი, ფარისებრი და ფარისებრახლო ჯირკვლების ჰორმონების ანალიზი, ანალიზები გლუკოზაზე და ა. შ. რასაც ექიმი ჩათვლის საჭიროდ.





-რა ფაქტორებზეა დამოკიდებული იმპლანტის სწორად ჩასმა?





-იმპლანტატის მართებულ პოზიციაში ჩასმა დამოკიდებულია დაგეგმარებაზე, ამიტომ დაგეგმარება სწორედ ორთოპედიული ნაწილიდან უნდა დაიწყოს. სად რა მიდამოშია საჭირო ხელოვნური გვირგვინის განლაგება სწორედ იქ უნდა დაიგეგმოს იმპლანტატის ინსტალაცია და სწორედ იმ კუთხით უნდა დავგეგმოთ, რომელიც მოცემული კლინიკური სიტუაციისთვისა და არსებული თანკბილვისთვისაა საჭირო.





-რა პერიოდს მოიცავს იმპლანტაციის პროცესი?





არსებობს 3 ძირითადი მიდგომა:





კლასიკური სამეტაპიანი: როდესაც იმპლანტატის ინსტალაცია ხდება, შემდგომ ლოდინის რეჟიმი ინტეგრაციისთვის ( ოსეოინტეგრაცია – ძვლის შემოზრდის პროცესი არაბიოლოგიური მასალის ირგვლივ) ზედა ყბისთვის 6 თვე, ხოლო, ქვედა ყბისთვის 4 თვე. ამის შემდეგ მეორე ეტაპი ღრძილის მანჟეტის მაფორმირებლის დაყენებაა. კბილის ირგვლივ სრული ანატომიურ- ბიოლოგიური სამყაროა, ხოლო იმპლანტატის ირგვლივ კი მხოლოდ ექიმის მიერ შექმნილი ღრძილოვანი მანჟეტი. საშუალოდ 14 დღიდან 45 დღის შემდეგ ( დამოკიდებილია კლინიკურ სიტუაციაზე და ღრძლისი ბიოტიპზე) ორთოპედიული კონსტრუქციის დამაგრება ანუ ხელოვნური გვირგვინების მოთავსება ხდება იმპლანტატებზე.





მეორე მეთოდია დაუყოვნებელი იმპლანტაცია ანუ იმპლანტატის ინსტალაცია კბილის ექსტრაქციისთანავე ანუ ამოღებისთანავე. ამ შემთხვევაში აღსანიშნავია ისიც, რომ ამ მეთოდის გამოყენება ყოველთვის შეუძლებელია, რადგან არსებობს კლინიკური სიტუაციები, რომლის დროსაც ამ მეთოდის გამოყენება არ ღირს. ეს მეთოდი დაახლოებით იმ 6-8 კვირის დაზოგვის საშუალებას გვაძლევს, რომელსაც ჩვენ კლასიკური მეთოდის გამოყენებისას ვკარგავთ ამოღებული კბილის ადგილზე რეპარაციული რეგენერაციის საფუძველზე ჩასმოყალიბებული ახალგაზრდა ძვლის ლოდინში. გამოკვლევებმა აჩვენა, რომ ეს მეთოდი მოქმედია და მისი გამოყენება გარკვეული დამაკმაყოფილებელი კლინიკური სურათის დროს შესაძლებელია.





მესამე მეთოდია დაუყოვნებელი დატვირთვა, რაც იმაში მდგომარეობს, რომ ახალინსტალირებულ იმპლანტატეზე ხელოვნური დროებითი გვირგვინების დაყენება ხდება. ეს მეთოდიკა გარკვეულ კომფორტს უქმნის პაციენტს, რადგან მას არ უწევს უკბილოდ სიარული. თუმცა აღსანიშნავია ისიც, რომ ამ მეთოდის გამოყენებასაც თავისი მოთხოვნები გააჩნია, რომელიც უნდა დაკმაყოფილდეს. ამაზე საუბარი შორს წაგვიყვანს და არა მგონია მკითხველისთვის ესეთი ნიუანსების მოყოლა საინტერესო იყოს. ამიტომ, უბრალოდ ავღნიშნოთ, რომ მეთოდიკა არსებობს და მისი გამოყენება გარკვეული დამაკმაყოფილებელი კლინიკური მოთხოვნებისა და სასურველი ბიოლოგიური რესურსის საფიძველზე შესაძლებელია.





-სად მზადდება კბილის იმპლანტისათვის საჭირო მასალა?





-კბილის იმპლანტატებისთვის საჭირო მასალა ძირითადად ტიტანია, თუმცა არსებობს სხვა მასალებისგან დამზადებული იმპლანტატებიც, მაგრამ ტიტანი ყველაზე პოპულარული და გამართლებულია.





-რომელი დაავადებების დროს არ არის იმპლანტაცია მიზანშეწონილი?





-ეს საკითხი ძალიან მნიშვნელოვანი და საყურადღებოა, რადგან დენტალური იმპლანტაციის უკუჩვენებები ანუ შემთხვევები, რომლის დროსაც ამ მეთოდის გამოყენება სასურველი არ არის, სწორედ ის წყალქვეშა მეჩეჩებია, რომლებმაც შესაძლებელია წარუმატებლობასთან მიგვიყვანოს. ცნობილია, რომ დენტალური იმპლანტაციის წარმატებული შემთხვევები შესრულებული სამუშაოების 97%-ს წარმოადგენს. ეს წარმატება იმითაა განპირობებული, რომ ამ დარგში მუშაობა წინასწარ შედგენილი ზუსტი გეგმისა და ამ გეგმაზე შექმნილი პროგნოზების მიხედვით მიმდინარეობს. ამიტომაც არის საჭირო ისეთი უკუჩვენებების გათვალისწინება როგორებიცაა:





  • ოსტეოპათიები;
  • ოსტეოგენეზის ხელისშემშლელი დაავადებები;
  • ცენტრალური ნერვული სისტემის დაავადებები;
  • დაავადებები რომელთა მკურნალობის პროცესმა შეიძლება გამოიწვიოს ძვლოვანი ქსოვილის მეტაბოლიზიმის დარღვევა;
  • დაავადებები რომლებიც იწვევენ იმუნიტეტის დაქვეითებას;
  • პირის ღრუსა და ყბა კბილთა სისტემის დენტალური იმპლანტაციისთვის ხელისშემშლელი პათოლოგიები და პათოლოგიური მდგომარეობები
  • რისკ-ფაქტორები, აბსოლუტური და ფარდობითი უკუჩვენებები.




უკუჩვენებები და ხელისშემშლელი ფაქტორებია:





სისხლის მიმოქცევის დარღვევა, ღვიძლის ფუნქციის დარღვევა. სისხლის და სისხლმბადი ორგანოების დაავადებები. (მიელომური დაავადება, ლეიკოზი, აგრანულოციტოზი, კოაგულოპათია, ჰემოლიტიური ანემია, თალასემია, ლიმფომა და ა.შ.). ენდოკრინული დაავადებები ( შაქრიანი დიაბეტი, ტოქსიური ჩიყვი, ჰიპოფიზის ფუნქციის დარღვევა, თირკმელზედა ჯირკვლების ფუნქციის დარღვევა.). თირკმელების დაავადებები: თირკმელების ქრონიკული უკმარისობა, აციდოზი, ფანკონის სინდრომი და ა.შ. სასქესო ჰორმონების გამომუშავების დისბალანსი. ჰიპოფიზის დაავადებები. გენეტიკური დარღვევები: არასრული ოსტეოგენეზი, ქონდროდისპლაზია, დიზოსტოზები და ა.შ. საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებები: მალაბსორბციის სინდრომი, ღვიძლის ქრონიკული დაავადებები, ფუნქციის დაქვეითება, წვრილი ნაწლავისა და კუჭის რეზექციის შემდგომი პერიოდი და ა.შ. ოსტეოპათიები, ძვალ-ხრტილოვანი სისტემის დაავადებები: დისპლაზია, ოსტეოდისტროფია, ოსტეოპოროზი: პირველადი, რომელიც გარკვეულწილად დაკავშირებულია ასაკობრივ ფაქტორებთან, განსაკუთრებით აღსანიშნავია პოსტმენოპაუზური დარღვევები. მეორადი, რომელიც ძირითადი დაავადებების შედეგს წარმოადგენს. ოსტეომალაცია -ეს არის ჩონჩხის პათოლოგია, რომელიც გამოიხატება ძვლოვანი მატრიქსის არაადეკვატურ მინერალიზაციაში, თუმცა ქსოვილოვანი მასა და მოცულობა შენარჩუნებულია. მიზეზები შეიძლება იყოს: ჰიპოვიტამინოზი, ციროზი, ჰეპატიტი, ჰიპოპარატირეოზი, ბარბიტურატებით ხანგრძლივი მკურნალობა, ტეტრაციკლინით ხანგრძლივი მკურნალობა, მალაბსორბცია, ჰიპერპარათირეოზი, ყაბზობის საწინააღმდეგო პრეპარატების ხანგრძლივი მიღება და ა.შ.





  • ავიტამინოზი;
  • A ვიტამინი: მისი დეფიციტი მინერალიზაციის დამუხრუჭებასა და სასქესო ჰორმონების დეფიციტს იწვევს. შესაბამისად, ჭარბობს ძვლოვანი ქსოვილის რეზორბცია.
  • C ვიტამინი: მისი დეფიციტი ოსტეობლასტების მიერ კოლაგენის სინთეზს ამუხრუჭებს. მცირდება ოსტეოგენეზი და იზრდება რეზორბციის პროცესები.
  • D ვიტამინი: მისი დეფიციტი იწვევს მინერალიზაციის დარღვევას, ხოლო ჭარბი რაოდენობა რეზორბციას.
  • რევმატიული დაავადებები: რევმატოიდული ართრიტი, წითელი მგლურა, სპონდილოართრიტი და ა.შ. ქრონიკული სომატური დაავადებები (ტუბერკულოზი, კოლაგენური აუტოიმუნური დაავადებები – რევმატოიდული ართრიტი, შეგრენის სინდრომი და სხვ. შემაერთებელი ქსოვილების სისტემური დაავადებები: სკლეროდერმია.
  • ფსიქიატრიული სტატუსის მქონე პაციენტები, ასევე ალკოჰოლიკები, ნარკომანები;
  • შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირები, რომლებიც დამოუკიდებლად ვერ აკონტროლებენ პირის ღრუს ჰიგიენას. პაციენტის დაბალი ჰიგიენური კულტურა;
  • პაციენტები, რომლებიც სხივურ თერაპიას იტარებენ. (ავთვისებიანი სიმსივნეების არსებობა, რომლის დროსაც საჭიროა ქიმიოთერაპია და სხივური თერაპია;)
  • სისტემური დაავადებები;
  • პაპიონ-ლეფევრის სინდრომი: ეს არის ექტოდერამლური დისპლაზიის იშვიათი ფორმა, რომელსაც ახასიათებს ხელისა და ფეხისგულების კანის კერატოდერმია და პაროდონტიტის ადრეულ ასაკში გამოვლენა. გვხვდება 1/250 000 და 1/1 000 000 სიხშირით.
  • იატროგენული დაავადებები – კერძოდ, მეორადი ოსტეოპოროზი შეიძლება გამოწვეული იყოს სხვადასხვა მედიკამენტებით ხანგრძლივი მკურნალობის შედეგად, კერძოდ, კორტიკოსტეროიდები, ანტიდეპრესანტები, ბარბიტურატები და ა.შ.




გასათვალისწინებელია ბიფოსფონატებით მკურნალობაც, რომელიც მენოპაუზის დადგომის შემდეგ მანდილოსნებში ხშირად გვხვდება.





-ასაკს თუ აქვს მნიშვნელობა იმპლანტაციისთვის?





-დიახ, ასაკს დიდი მნიშვნელობა აქვს. დენტალური იმპლანტაცია ბავშევებსა და მოზარდებს არ უკეთდებათ, რადგან მათი სახის ჩონჩხი ჯერ კიდე იზრდება.





-რა გართულებები ახლავს თან დენტალურ იმპლანტაციას?





-ყველაზე მთავარი გართულება ეს დეზინტეგრაციაა, რომლის დროსაც იმპლანტატის ირგვლივ ძვლოვანი ქსოვილის შეხორცება არ ხდება. შემდგომში კი ფუნქციონირებისას იმპალნტებს ზუსტად ისეთივე დაავადებები აქვთ ჩასაფრებული, როგორიც კბილებს, თუ კბილთან გინგივიტის გავითარება შეიძლება მოხდეს, იმპლანტატთან მუკოზიტი, პაროდონტიტის ანალოგიური დაავადება პერიიმპლანტიტი შეიძლება იყოს. ამიტომ, 6 თვეში ერთხელ მაინც ყველა იმპლანტირებული პაციენტი უნდა მივიდეს ექიმთან დისპანსერულ დათვალიერებაზე.





-როგორ ხდება იმპლანტაციის შემდგომი რეაბილიტაციის პროცესი და როგორ ფასდება მკურნალობის შედეგები?





-რეაბილიტაციის პროცესი როგორც წესი საკმაოდ ნაზად მიმდინარეობს, რადგან თვითონ ოპერაციაც დელიკატური და ნაზი ჩარევაა. ხშირად ისმის ტექსტი იმის შესახებ, რომ იმპლანტაციის შემდეგ პაციენტი ტკივილებით იტანჯება, პოსტოპერაციული მცირე ტკივილი შესაძლებელია, რომელსაც ნებისმიერი ტკივილგამაყუჩებელი საშუალება გაუყუჩებს, ასევე დასაშვებია მცირე შეშუპება და სისხლნაჟღენთები სახის კანის ზედაპირზე, მაგრამ თუ იმპლანტატები პაციენტს ძალიან სტკივა, ასეთი იმპლანტატი თავის დროზე უნდა ამოვიღოთ და დაახლოებით 6 კვირააში ისევ გავიმეოროთ დენტალური იმპლანტაცია.





-როგორ უნდა მოუაროს პაციენტმა კბილებს იმპლანტაციის შემდგომ, რომ რეაბილიტაციის პროცესი წარმატებული იყოს? რა რჩევებს მისცემთ პაციენტებს?





-პირველ რიგში, პაციენტებმა ექიმის რჩევა-დარიგებები უნდა შეასრულონ. სასურველია ცივი საფენების მოთავსება კანის ზედაპირზე იმპლანტების საპროექციო არეში ჰემოსტაზის მიზნით, რათა ძლიერი შეშუპება არ განვითარდეს, მაგრამ ეს მხოლოდ ოპერაციის დღეს, მეორე დღიდან აუცილებელია ჰიგიენური სავლებები. აღსანიშნავია ისიც, რომ ექიმის დანიშნულების შესრულებაში ცვლილებების შეტანა თვითშემოქმედება დაუშვებელია.





-რამდენ ხანს ძლებს იმპლანტი?





-იმპლანტატი ტიტანისგანაა დამზადებული და ის დიდხანს ძლებს, მაგრამ აქ მნიშვნელოვანია ის, თუ რამდენ ხანს გაძლებს ძვალი იმპლანტატის ირგვლივ, ეს ძალიან ბევრ ფაქტორებზეა დამოკიდებულია.





შესაბამისი ჯანმრთელბის მდგომარეობის, სწორი ჰიგიენისა და დისპანსერული დაკვირვების უწყვეტობის შემთხვევაში, დენტალურ იმპლანტატებს მთელი სიცოცხლის მანძილზე შეუძლიათ იმუშავონ.





ექიმთან ვიზიტზე გთხოვთ ჩაეწეროთ შემდეგ ნომრებზე:
პირადი მობ.: +995 577 45 65 87
რესეფშენი: +995 322 14 18 14
დენტორიუმი: +995 322 38 60 81





მასალა მოამზადა: ნათია ღამბაშიძემ






„მედიქლაბჯორჯიას“ წარმატების მთავარი ფორმულა: „ჩვენს კლინიკას ექსკლუზივი აქვს ოპერაციების გაკეთებისა და უახლესი აპარატურის თვალსაზრისით“


XXI საუკუნის კონკურენტულ პერიოდში განვითარებული ტექნოლოგიებისა და აპარატურის საშუალებით სულ უფრო მეტად იხვეწება სამედიცინო მომსახურების სფერო. უახლესი ტექნოლოგიები ექიმებს შესაძლებლობას აძლევს სწრაფად და ეფექტურად დასვან დიაგნოზი და ამ დიაგნოზის საფუძველზე სწორი მკურნალობა დაუნიშნონ პაციენტებს.





კლინიკა „მედიქლაბჯორჯია“ წლების განმავლობაში წარმატებით განაგრძობს უმაღლესი სტანდარტებით სამედიცინო მომსახურებას. ინოვაციური ტექნოლოგიებისა და პროფესიონალთა გუნდის წყალობით კლინიკა მოწინავე პოზიციებს არასოდეს თმობს. რა სახის ოპერაციები კეთდება მედიქლაბში? რა აქციებს სთავაზობენ პაციენტებს კლინიკის უროლოგიურ დეპარტამენტში? – ამ და სხვა საკითხებზე სამედიცინო პორტალ “VIPMED.GE”-ს ჟურნალიტს „MediClubGeorgia“-ს უროლოგიის მიმართულების ხელმძღვანელი, საერთაშორისო ლაპაროსკოპიული ტრენინგ ცენტრის ხელმძღვანელი, დავით ნიკოლეიშვილი ესაუბრა.





- ბატონო დავით, გვიამბეთ თქვენი კლინიკის უროლოგიური განყოფილების შესახებ?





- კლინიკა „მედიქლაბში“ უროლოგიური განყოფილება და მიმართულება დაახლოებით ორი წლის წინ ჩამოყალიბდა. მანამდე ჩვენს კლინიკაში უროლოგიური კონსულტაციები თითქმის დაარსების დღიდან ტარდებოდა. თუმცა უროლოგიური განყოფილების დაარსებას გარკვეული დრო დასჭირდა, დროთა განმავლობაში მომწიფდა სიტუაცია და შეიქმნა გარემოებები რამაც განაპირობა ამ სამსახურის შექმნა “მედიქლაბჯორჯიას” ბაზაზე. კლინიკის ხელმძღვანელობასთან მოხდა შეთანხმება რომ უროლოგიური განყოფილება უზრუნველყოფილი იქნებოდა ულტრათანამედროვე და უახლესი აპარატურით. ამან საშუალება მოგვცა შეგვექმნა უროლოგიური მიმართულება და დაგვესახა განვითარების გეგმა.





- როგორია თქვენი კლინიკის სტრუქტურა უროლოგიური განყოფილების თვალსაზრისით?





- უროლოგიური განყოფილება ჯერჯერობით ახალი ჩამოყალიბებულია, ვფიქრობ, რომ ორი წელი საკმარისი დრო არ არის იმისთვის, რომ სრულყოფილად წარმოაჩინო შესაძლებლობები, მაგრამ სიამაყით შემიძლია განვაცხადო რომ ამ მოკლე ხანში წარმატებულად დავიმკვიდრეთ თავი ძალიან კონკურენტულ გარემოში. ჩვენი მუშაობის მოცულობა საკმაოდ დიდი და შთამბეჭდავია. განყოფილების სპეციფიკიდან გამომდინარე ოპერაციების აბსოლუტური უმრავლესობა მინიმალურად ინვაზიური მეთოდით კეთდება, ესენია: ლაპაროსკოპიული ქირურგია, რომელიც ონკოლოგიური და არაონკოლოგიური ოპერაციების დროს გამოიყენება და ენდოსკოპიური ქირურგია, როგორც შარდ-კენჭოვანი დაავადების დროს, ასევე პროსტატის, ჰიპერპლაზიის და შარდის ბუშტის სიმსივნური დაავადებების შემთხვევაში. თამამად შემიძლია განვაცხადო, რომ ჩვენს კლინიკას აქვს ექსკლუზივი, რამოდენიმე ოპერაცია არათუ საქართველოში, არამედ მთელ რეგიონსა და „დსთ“-ის ფარგლებში არ კეთდება. ექსკლუზივი გვაქვს უახლესი და თანამედროვე აპარატურის თვალსაზრისითაც. მინდა დაბეჯითებით ავღნიშნო, რომ პირველად საქართველოში უახლესი ენდოსკოპიური და ლაპაროსკოპიული აპარატურა დაიდგა, რომელიც მთელი პოსტსაბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე არ არსებობდა, ამ საკითხშიც ნამდვილად ლიდერები ვართ. ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, მინდა აღვნიშნო, რომ ჩვენს კლინიკაში უროლოგიის მიმართულება, არის გამორჩეული და საერთაშორისო სტანდარტებს უტოლდება. ამ ყველაფერს გამორჩეულობის ელფერი კიდევ უფრო ემატება ლაპაროსკოპიული და ენდოსკოპიური საერთაშორისო სასწავლო ლაპაროსკოპიული ცენტრის შექმნით, სადაც ახალგაზრდა და გამოცდილი ექიმები მთელი დსთ-ს მასშტაბით ეუფლებიან, ლაპაროსკოპიულ, ონკოლოგიურ და სხვა ენდოსკოპიურ ოპერაციებს.





- რა სახის ოპერაციები კეთდება თქვენს კლინიკაში?





- როგორც უკვე გითხარით, ჩვენთან ძირითადად ლაპაროსკოპიული და ენდოსკოპიური ოპერაციები კეთდება, თუმცა ხაზგასმით მინდა ავღნიშნო, რომ ჩვენი კლინიკის უროლოგიურ მიმართულებაში ყველა სახისა და მასშტაბის ოპერაციებს ვაკეთებთ როგორც ღია, ასევე ლაპაროსკოპიული წესით. ესენია: ონკოლოგიური ოპერაციები, პროსტატის კიბოს, შარდის ბუშტის კიბოს, სათესლე ჯირკვლების კიბოს, თირკმლის კიბოს, თირკმელზედა ჯირკვლის სიმსივნეების დროს. ვაკეთებთ შარდკენჭოვანი დაავადებების ოპერაციების ფაქტობრივად სრულ სპექტრს, შარდსაწვეთის კენჭებისა და თირკმლის კენჭების დაშლა ლაზერის საშუალებით. ოპერაციებს ვაკეთებთ პროსტატის ადენომის, შარდის ბუშტის სიმსივნეების დროს. ასევე ბავშვთა უროლოგიაში თითქმის ყველა სახის ოპერაცია შეიძლება გაკეთდეს, რეკონსტრუქციული და პლასტიკური უროლოგიაც ფართოდ არის წარმოდგენილი. თამამად ვიტყვი, რომ “მედიქლაბჯორჯიაში” ყველანაირი უროლოგიური ოპერაცია ძალიან მაღალ დონეზე კეთდება და ეს ყველაფერი უმაღლესი დონის პროფესიონალებისა (აქ ვგულისხმობ: უროლოგებს, ანესთეზიოლოგებს, საოპერაციო და ინტენსიური განყოფილების მედდებს) და ულტრა თანამედროვე აპარატურის ხელშეწყობით ხდება. ჩვენი საოპერაციოსა და თვითონ უროლოგიური განყოფილების აღჭურვილობა საუკეთესო და სამაგალითოა მთელ რეგიონსა და პოსტსაბჭოთა სივრცეში. გარდა ამისა აღსანიშნავია, რომ კლინიკა პაციენტის თანამედროვე სტანდარტებით მკურნალობის, მომსახურების ხარისხსა და უსაფრთხოებაზეა ორიენტირებული. ამ ყველაფრის დამადასტურებელი კი ის გახლავთ, რომ გასულ წელს „მედიქლაბჯორჯიამ“ JCI აკრედიტაცია მიიღო. ეს არის ამერიკული სტანდარტის აკრედიტაცია რომელიც პაციენტის უსაფრთხოებისა და სერვისების უმაღლეს ხარისხობრივ კატეგორიას განსაზღვრავს. ეს აღიარება საქართველოში და მთელს რეგიონში მარტო ჩვენს კლინიკას ერგო წილად.





- რა სერვისებს სთავაზობთ თქვენთან მოსულ პაციენტებს უროლოგიურ დეპარტამენტში?





- ჩვენს კლინიკაში გარდა ოპერაციებისა, მრავლადაა ამბულატორიული პაციენტები. მოგვმართავენ ისეთი დაავადებებით როგორიცაა: სქესობრივი გზით გადამდები დაავადებები, ერექციული დისფუნქცია, ე.წ. გართულებული თუ არაგართულებული პროსტატიტი, ჩვენ შეგვიძლია რეკომენდაციების გაწევა ანდროლოგიური მიმართულების მხრივაც, მაგალითად: მამაკაცის მხრიდან გამოწვეული უშვილობის დროს. გვაქვს იმის შესაძლებლობაც, რომ პაციენტები ამბულატორიულად ვმართოთ და ეს ქალთა კონტინგენტსაც ეხება, მაგალითად ე.წ. ხშირი ცისტიტის, არაგართულებული ან გართულებული საშარდე ინფექციების შემთხვევაში. შეგვიძლია ისეთი პაციენტების ამბულატორიულად მართვაც, რომელთაც აქვთ შარდის შეუკავებლობა, შარდის გაპარება და ა.შ.





- ბატონო დავით, რას გვეტყვით თქვენი კლინიკის ტექნოლოგიებზე?





- ჩვენს კლინიკაში უროლოგიის განხრით ძირითადად ორი საოპერაციოა, სადაც გვიწევს ოპერაციების კეთება.





პირველ საოპერაციოში ძირითადად ლაპაროსკოპიული და ღია სახის ოპერაციები კეთდება. ჩვენი აპარატურა არის საუკეთესო ენდო-ვიდეო სისტემის მქონე ლაპაროსკოპიული სისტემა რომელიც 2017 წლის მარტში გამოვიდა პირველად. ეს არის მეორე თაობის სამგანზომილებიანი ენდო-ვიდეო სისტემა, რომლის მსგავსი კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, რომ პოსტსაბჭოთა სივრცეში ჯერჯერობით არსად დგას. აღნიშნული აპარატურა საშუალებას გვაძლევს, რომ დიდი სირთულის ოპერაციები უფრო დახვეწილად და მეტი სიზუსტით გავაკეთოთ.





მეორე საოპერაციოში ასევე გვაქვს საუკეთესო, ყოველნაირად აღჭურვილი რენტგენ-საოპერაციო, სადაც თანამედროვე რენტგენ-სისტემაა, რომელსაც სამგანზომილებიანი რეკონსტრუქციის გაკეთების საშუალება აქვს. ამ საოპერაციოში ჩვენ ვაკეთებთ და მომავალში უფრო დიდი მასშტაბით გავაკეთებთ შარდკენჭოვანი დაავადების ყველა ოპერაციას.





აქვე მინდა ყურადღება გავამახვილო დიაგნოსტიკაზე. შევიძინეთ ულტრასონოგრაფიის აპარატი, რომელიც ოპერაციისა და ინვაზიური მანიპულაციებისთვის გამოდგება. მისი გადამწოდები ძალიან მაღალი ხარისხისა და გარჩევადობისაა. ასეთი აპარატი მთელ ამიერკავკასიაში არავის აქვს. ჩვენ ამ აპარატის საშუალებით პროსტატის, თირკმლის ბიოფსიასა და პუნქციებს ვანხორციელებთ. ლაპაროსკოპიული ოპერაციების დროს ვიყენებთ ლაპაროსკოპიულ გადამწოდს, რომელიც საშუალებას გვაძლევს, რომ გაჭრის გარეშე დავათვალიეროთ ნებისმიერი ორგანო, დამატებითი ინფორმაცია მივიღოთ ოპერაციის დროს და საჭიროების შემთხვევაში ტაქტიკა შევცვალოთ.





აპარატურის თვალსაზრისით ჩვენი კლინიკა ყველანაირად უზრუნველყოფილია და ლაბორატორიული იქნება თუ რადიოლოგიური იმდენად მაღალი ხარისხისაა, რომ პაციენტს სხვაგან წასვლა არ სჭირდება. მომავალშიც ვაპირებთ მაღალი დონის აპარატურის შეძენასა და ამით გაძლიერებას.





- რა აქციებს სთავაზობთ თქვენთან მოსულ პაციენტებს?





- ამ ეტაპზე ვგეგმავთ, რომ შევთავაზოთ მოსახლეობას აქცია დიაგნოსტიკისა და სკრინინგის თვალსაზრისით. ეს პირველ რიგში პროსტატის დაავადებებს შეეხება და მომავალში სხვა აქციებსაც შეგთავაზებთ. პირველ ხანებში შეიძლება გვქონდეს ექიმის უფასო კონსულტაცია, გარკვეულ კვლევებსა თუ ანალიზებზე ფასდაკლება, რათა ეს ანალიზები ფართო მოსახლეობისათვის უფრო ხელმისაწვდომი იყოს. აღნიშნული აქციების შესახებ ძალიან მალე ვამცნობთ მოსახლეობას ჩვენი ვებგვერდისა და სოციალური ქსელის საშუალებით.





- ძირითადად, რა ასაკის ადამიანები მოგმართავენ უროლოგიური პრობლემებით და უფრო ხშირად რომელი სქესის ადამიანები მოდიან თქვენთან?





- უროლოგიური პრობლემებით ორივე სქესისა და ყველა ასაკობრივი ჯგუფის მომართვიანობაა. როგორც უკვე ავღნიშნე, ჩვენ გვაქვს ბავშვთა უროლოგიური მიმართულება, სადაც ბავშვთა და მოზარდთა მომართვიანობა საკმაოდ მაღალია. ისინი მათი ასაკისთვის დამახასიათებელი უროლოგიური პათოლოგიებით მოგვმართავენ, რომელთა კორექცია ჩვენი პრეროგატივაა. ასევე არიან ახალგაზრდა მამაკაცები და ქალბატონები, რომელთაც საშარდე ინფექციები ან სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციები გააჩნიათ. ხანშიშესული მამაკაცები ძირითადად პროსტატის ჯირკვლიდან გამომდინარე გამოწვეული პრობლემებით მოგვმართავენ და რათქმა უნდა ონკოლოგია, ძირითადად უფრო ხანშიშესულ პაციენტებში ვლინდება, თუმცა ონკოლოგიური დაავადებები ახალგაზრდა პაციენტებსაც შეიძლება ჰქონდეთ. ამიტომ, თითქმის ყველა ასაკის ადამიანს შეიძლება დასჭირდეს უროლოგიური დახმარება.





- რას ფიქრობთ სამედიცინო პორტალ “VIPMED.GE”-ზე?





- სამედიცინო პორტალი “VIPMED.GE” საკმაოდ საინტერესო და ინფორმაციული პორტალია. თქვენთან ძალიან მნიშვნელოვანი ინფორმაციის მოძიება შეიძლება ექიმებისა და კლინიკების შესახებ. თუ რომელიმე ჩემს კოლეგას სურვილი გაუჩნდა, რომ ამ პორტალის მეშვეობით თავის პაციენტსა თუ საზოგადოებას ინფორმაცია მიაწოდოს, ეს “VIPMED.GE”-ზე სრულიად შესაძლებელია. ვფიქრობ, თქვენთან საქმე ძალიან მაღალ დონეზე კეთდება.





ექიმთან ვიზიტზე გთხოვთ ჩაეწეროთ შემდეგ ნომრებზე:
მობ.: +995 597 32 32 24
სამს.: +995 599 95 19 91





მასალა მოამზადა: ნათია ღამბაშიძემ






„ჩვენი მოსახლეობის ძირითად მასას საკუთარ ჯანმრთელობაზე ზრუნვის დაბალი კულტურა აქვს“-მერაბ დეკანოსიძე


თანამედროვე მსოფლიოში ყბა-სახის დაავადებების გავრცელება ერთ-ერთი ყველაზე აქტუალური პრობლემაა. გავრცელების ყველაზე ხშირი მიზეზი კი ექიმთან დაგვიანებული მიმართვიანობა და საკუთარი ჯანმრთელობის მიმართ უპასუხისმგებლო დამოკიდებულებაა. მაშინ როცა მსოფლიოს მოსახლეობა ჯანმრთელობის გასაუმჯობესებლად ყველანაირ მექანიზმს მიმართავს, ქართველები სიცოცხლის გახანგრძლივებისა და ჯანსაღი ცხოვრებისთვის არაფერს აკეთებენ. პირის ღრუს მოვლა ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორია ადამიანის ჯანმრთელობისთვის. კბილების არასწორმა მოვლამ და ჰიგიენის დაუცველობამ ადამიანის სიცოცხლეს მნიშვნელოვანი საფრთხე შეიძლება შეუქმნას. როგორც “წმინდა მიქაელ მთავარანგელოზის სახელობის მრავალპროფილიანი კლინიკური საავადმყოფოს” ყბა-სახის ქირურგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი – მერაბ დეკანოსიძე “VIPMED.GE”-ს ჟურნალისტთან საუბარში აცხადებს, ყბა-სახის დაავადებების შემთხვევები საკმაოდ ხშირია, რადგან მოსახლეობა საკუთარი კბილების (პირის ღრუს) ჰიგიენაზე არ ზრუნავს. მერაბ დეკანოსიძე პაციენტებს ურჩევს, რომ მცირე პრობლემის დაწყებისთანავე მიმართონ შესაბამის სპეციალისტებს.





- ბატონო მერაბ, რომელი დაავადებები შედის ყბა-სახის ქირურგიაში და რა ჩივილები ახლავს თან?





- ყბა-სახის ქირურგია ყველა იმ დაავადებებს მოიცავს, რომლებიც პირის ღრუს ორგანოებს, ყბა-კბილთა სისტემას, სახის ჩონჩხის რბილ და მაგარ ქსოვილებს შეეხება, დაწყებული ბანალური ანთებითი პროცესებიდან დამთავრებული სიმსივნური დაავადებებით, მათ შორის: თანდაყოლილი და შეძენილი დეფექტები და დეფორმაციები. ყველაზე ხშირად ანთებითი დაავადებებით მოგვმართავენ, რომელთა განვითარების მიზეზი კბილია. საქართველოში როგორც წესი, პაციენტები ექიმთან უკვე გართულებული მდგომარეობის შემთხვევებში მიდიან. მე და ჩემი კოლეგები ხშირად ვიმეორებთ, რომ მოსახლეობის დიდი ნაწილი საკუთარ ჰიგიენაზე არ ზრუნავს, რის გამოც მკურნალობის ხარჯების ანაზღაურება სახელმწიფოს უწევს. 2013 წლიდან საყოველთაო დაზღვევის ამოქმედებისთანავე სახელმწიფო თითოეულ მოქალაქეზე ზრუნავს და სიცოცხლისათვის საფრთხის შემცვლელი დაავადებების მკურნალობას სრულად აფინანსებს, აქ საუბარი ურგენტულ ანუ გადაუდებელ შემთხვევებზე აღარ არის, არამედ გეგმიურ ანუ ისეთ ოპერაციულ მკურნალობასაც აფინანსებს, რომლებიც ქრონიკული პროცესების აღმოსაფხვრელად არის საჭირო.





რაც შეეხება ჩივილებს, დღეს, მოსახლეობის დიდ ნაწილს კბილის გვირგვინის ამა თუ იმ სახის დაზიანება (იგივე კარიესული კბილები) და უსწორო კიდეები აქვთ. გვირგვინის პათოლოგიური დაშლის შედეგად დარჩენილ უსწორო კიდეების ენით მოსინჯვა მავნე ჩვევაა, რაც ნაკაწრებსა და ენის ტრამვას იწვევს. ეს ქრონიკული ტრამვა ენის კიბოს განვითარების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია. სამწუხაროდ, ბოლო წლებში ონკოლოგიური პაციენტების რაოდენობაც საკმაოდ მომრავლდა.





მინდა ვურჩიო პაციენტებს, რომ ბანალური ანთებითი პროცესის განვითარების დროს, ქსოვილის შეშუპებისას, ტკივილის, ფეთქვის (პულსაციის) დროს, გაწითლების შემთხვევაში, პირის გაღების შეზღუდვისას, მიმართონ შესაბამის სპეციალისტებს.





- როგორია სტატისტიკა საქართველოში ყბა-სახის დაავადებების თვალსაზრისით?





- სტატისტიკურად ყველაზე ხშირი ანთებითი დაავადებებია, მას მოსდევს ტრავმული დაზიანებები და შემდეგ კეთილთვისებიანი სიმსივნეები. ყველაზე იშვიათად თანდაყოლილი და შეძენილი დეფექტებითა და დეფორმაციებით მოგვმართავენ.





- რამდენად ხშირად მოგმართავენ პაციენტები დაგვიანებულ შემთხვევებში?





- სამწუხაროდ, დაგვიანებული შემთხვევები საკმაოდ ხშირია. ყველაზე უკეთეს შემთვევაში პაციენტები ორი-სამი დღის დაგვიანებით მოდიან. გვქონია ისეთი შემთხვევებიც, რომლებიც დაგვიანების გამო სავალალო შედეგით დასრულებულა და ჩვენი დიდი ძალისხმევის მიუხედავად პაციენტი ვერ გადაგვირჩენია.





- მკურნალობის რა მეთოდები არსებობს თანამედროვე მედიცინაში ყბა-სახის დაავადებების თვალსაზრისით?





- ყბა-სახის ქირურგია როგორც კონსერვატულ, ისე ოპერაციულ მკურნალიბას მოიცავს.





- რა შეღავათები აქვთ პაციენტებს მთავრობისგან ყბა-სახის დაავადებების მკურნალობის თვალსაზრისით?





- მოსახლეობას სახელმწიფოს მხრიდან შეღავათები საკმარისზე მეტი აქვს. მთავრობა ჯანმრთელობისათვის საშიში ნებისმიერი დაავადებისა თუ პათოლოგიის მკურნალობას სრულად აფინანსებს, თუმცა ჩვენი საზოგადოება დაუნახავი, უმადური საზოგადოებაა და დიდი პრეტენზიები გააჩნია. ისინი მთავრობისგან კოსმეტიკური ოპერაციების დაფინანსებასაც მოითხოვენ, რაც ჩემი აზრით, არასწორი მიდგომაა.





დღეს ყველას, ვისაც წნევის გაზომვა ეზარება, სასწრაფო დახმარებას იძახებს. სასწრაფოს გამოძახება რომ თუნდაც სიმბოლურად ორი ლარი გახდეს, გამოძახების შემთხვევები მკვეთრად იკლებს და ექიმს მხოლოდ ის ადამიანები გამოიძახებენ, რომლებსაც დახმარება მართლა სჭირდებათ.





- რას ურჩევთ პაციენტებს, ყოველდღიურ რეჟიმში კბილების მოვლის თვალსაზრისით?





- ყველა ადამიანს ვურჩევ, რომ პრობლემის დაწყებისთანავე მიმართონ შესაბამის სპეციალისტებს.





კბილების გახეხვასა და პირის ღრუს გამოსუფთავებაზე საუბარიც აღარ არის. ადამიანი პირის ღრუს გასასუფთავებლად ჭამის შემდეგ პირში ონკანის წყალს რომ არ გამოივლებს, იმას რაღაზე უნდა ველაპარაკო?! სამწუხაროდ, ჩვენი მოსახლეობის ძირითად მასას საკუთარ ჯანმრთელობაზე ზრუნვის ძალიან დაბალი კულტურა აქვს.





- და ბოლოს ბატონო მერაბ, თქვენი კლინიკის ყბა-სახის ქირურგიის დეპატრამენტზეც ვისაუბროთ.





- ე.წ. წმინდა მიქაელ მთავარანგელოზის სახელობის კლინიკა დიდი ისტორიის და ტრადიციის მქონე საავადმყოფო გახლავთ და ის სამ საუკუნეს ითვლის. კლინიკა 1869 წლიდან ფუნქციონირებს და 2012 წლამდე თავის ისტორიულ-ტრადიციულ ადგილზე აღმაშენებლის 60 ნომერში მდებარეობდა. 2012 წლის 20 აგვისტოდან დიღომში, ლუბლიანას 21 ნომერში გადმოვედით. ამ კლინიკის ერთ-ერთი შემადგენელი ტრადიციული განყოფილება სწორედ ყბა-სახის ქირურგიის განყოფილებაა.





ჩვენს კლინიკაში ტრავმული დაზიანებიდან დაწყებული ყველა დაავადებებს წარმატებით მკურნალობენ.





ექიმთან ვიზიტზე გთხოვთ ჩაეწეროთ შემდეგ ნომრებზე:
მობ.: +995 599 97 08 51





მასალა მოამზადა: ნათია ღამბაშიძემ






„სიელმე ბავშვთა ასაკის ერთ–ერთ უხშირეს დაავადებად მოიაზრება“-მანანა კიკოლაშვილი


XXI საუკუნის მსოფლიოში რეფრაქციული ანომალიები მეტად აქტუალურ პრობლემად ითვლება. რეფრაქციის ერთ–ერთი ყველაზე ხშირი გართულებები კი სიელმე და ამბლიოპიაა.





როგორც ექიმი–ოფთალმოლოგი, აკადემიური დოქტორი მედიცინაში – მანანა კიკოლაშვილი “VIPMED. GE”-ს ჟურნალისტთან საუბარში განმარტავს, რეფრაქციული დაავადებები ბავშვთა ასაკის ერთ-ერთი გავრცელებული პათოლოგიაა. მისივე თქმით, დღევანდელი სტატისტიკური მონაცემებით, სიელმით დაავადებულთა პროცენტული მაჩვენებელი 5–6 %–ს აღწევს.





–ქალბატონო მანანა, რა არის რეფრაქცია?





–რეფრაქცია ეს თვალის ოპტიკური სისტემის გარდატეხის ძალის შეუსაბამობაა თვალის კაკლის ანატომიურ ღერძთან.





–რა სახის რეფრაქციული ანომალიები არსებობს?





–რეფრაქციის სახეებია: ემეტროპია და ამეტროპია. ემეტროპიის დროს რეფრაქცია სრულყოფილია და ამ დროს დანახული ობიექტი ბადურა გარსზე ზუსტად ფოკუსირდება, ხოლო ამეტროპია ეს რეფრაქციის ანომალიაა, რომლის დროსაც ობიექტი ბადურაზე არ ფოკუსირდება. ამეტროპიის სახეებია: მიოპია ანუ ახლომხედველობა, ჰიპერმეტროპია ანუ შორსმხედველობა და ასტიგმატიზმი.





–როგორია სტატისტიკა რეფრაქციული დაავადებების თვალსაზრისით?





–ზოგადად ახალშობილების 90 %–ს ჰიპერმეტროპიული რეფრაქცია ანუ შორსმხედველობა აღენიშნება, 8 %–ს ემეტროპია, ხოლო 2 %–ს ახლომხედველობა.





საშუალო ხარისხის შორსმხედველობა ჩვილობის ასაკშივე ნორმადაა მიჩნეული.





ევროპის თვალის სნეულებათა ეპიდემიოლოგიის დეპარტამენტმა 2015 წელს კოჰორტული კვლევა ჩაატარა. მეტაანალიზის შედეგად დადგინდა, რომ ევროპულ პოპულაციებში რეფრაქციის გავრცელება სტატისტიკურად სხვადასხვანაირია: მიოპიური რეფრაქცია 30, 6 % –ს აღენიშნება, ჰიპერმეტროპია 25, 2%–ს, ხოლო ასტიგმატიზმი 23,9%–ს.





აზიაში მიოპიის პროცენტული მაჩვენებელი ბევრად მაღალია, ვიდრე ევროპის პოპულაციებში.





2017 წლის დეკემბრის ბოლოს მონაცემებით, აღმოსავლეთ აზიაში, სინგაპურში, სამხრეთ კორეაში, ტაივანში მიოპიის გავრცელებამ ეპიდემიურ მაჩვენებელს მიაღწია, რაც ნიშნავს იმას, რომ დღესდღეობით აღნიშნულ რეგიონში ახალგაზრდა პოპულაციის 90%–ს მიოპიური რეფრაქცია აღენიშნება.





ჩვენს ქვეყანაში დაახლოებით იგივე სტატისტიკური მაჩვენებლებია, რაც ევროპაში.





–რა ფაქტორები განაპირობებს რეფრაქციული დაავადებების ჩამოყალიბებას?





–რეფრაქციული ანომალიების ჩამოყალიბების ერთ ერთ მიზეზად შეიძლება გენეტიკური ფაქტორი დასახელდეს, თუ ერთ–ერთ მშობელს რეფრაქციის ანომალია აღენიშნება, ასეთ შემთხვევაში იგივე რეფრაქციის გამოვლინება ხშირია ბავშვებშიც. გარდა ამისა, მიოპიის გავრცელება ახალგაზრდა თაობის ეკრანდამოკიდებულებითაც არის განპირობებული პლანშეტურ მოწყობილობასთან: აიპედთან, ტელეფონთან, კომპიუტერთან და ა.შ. როგორც ავსტრალიის ეროვნული უნივერსიტეტის პოფესორი იან მორგანი EUROTIMES-ის ჟურნალისტთან საუბარში აღნიშნავს, ბავშვები დროის უმეტეს ნაწილს შენობებში ატარებენ, დღეში საშუალოდ 8 საათს კი ეკრანებთან სხედან, აღნიშნული ფაქტორები მიოპიის განვითარებას უწყობს ხელს. ახლომხედველობის განვითარებისა და პროგრესირების ხელშემწყობი ფაქტორი მზის სინათლის უკმარისობაა, რის გამოც პროფესორი იან მორგანი რეკომენდაციებს იძლევა, რომ ბავშვებმა მეტი დრო გარეთ გაატარონ.





–მკურნალობის რა მეთოდები არსებობს რეფრაქციული დაავადებების კუთხით?





–რეფრაქციის ანომალიების მკურნალობა მოიცავს კორექციას სათვალით ან ლინზებით, ასევე შესაძლებელია ლაზერული კორექცია, შორსმხედველობის დროს 10-12 წლის ასაკში, ხოლო მიოპიის შემთხვევაში 18 წლის ასაკში. რაც შეეხება ლაზერული კორექციის პროცედურას, ის აბსოლუტურად უმტკივნეულოა, ეს ნახევარ წუთიანი ლაზერული ოპერაციაა, რომელსაც საერთოდ ვერ გრძნობენ პაციენტები.





–ქალბატონო მანანა, რას ნიშნავს სიელმე და ამბლიოპია?





–სიელმე და ამბლიოპია არაკორეგირებული რეფრაქციის ანომალიების ხშირი გართულებებია. თუ რეფრაქციის ანომალიები კორეგირებულია, უმეტეს შემთხვევაში გართულებები არ ვითარდება.





სიელმე ეს არის თვალის მამოძრავებელი კუნთების დისბალანსი, რომლის დროსაც ერთი თვალი მუდმივად ან პერიოდულად გადახრილია საფიქსაციო წერტილიდან,





ხოლო ამბლიოპია, იგივე ზარმაცი თვალი მხედველობის ისეთი დაქვეითებაა, რომლის დროსაც მხედველობა არ კორეგირდება შესაბამისი ლინზებით და ამავე დროს თვალის ფსკერზე და მხედველობის გზებში შესაბამისი ცვლილებები არ ჩანს.





სიელმე არა მხოლოდ სამედიცინო, არამედ სოციალურ პრობლემასაც წარმოადგენს. ეს არ არის მხოლოდ კოსმეტიკური დეფექტი, სიელმის დროს ისეთი მნიშვნელოვანი ფუნქცია ზიანდება, როგორიცაა ბინოკულური მხედველობა. ბავშვები თავიანთ კოსმეტიკურ დეფექტს მწვავედ აღიქვამენ, რაც მათ ფსიქიკასა და ხასიათის ფორმირებაზე უარყოფითად აისახება და უკვე მოზრდილობაში გარკვეული პროფესიის შეზღუდვის მიზეზიც შეიძლება გახდეს.





სიელმის პრევენცია, დაკარგული ფუნქციების აღდგენა და ეფექტური სამკურნალო ღონისძიებების ძიება დღემდე აქტუალურ პრობლემად რჩება საქართველოსა და მსოფლიოში.





–სიელმის რამდენი სახეობა არსებობს?





– არსებობს რამდენიმე სახის სიელმე, რომლებიც ერთმანეთისგან წარმოშობის მიზეზებითა და განვითარების მექანიზმებით განსხვავდებიან. სიელმე შესაძლებელია იყოს: თანდაყოლილი და შეძენილი. თანდაყოლილი სიელმე 1 წლამდე ასაკში ვითარდება. მისი გამომწვევი მიზეზებია ცენტრალური ნერვული სისტემის პათოლოგიები, ჰიდროცეფალია და სხვა დაავადებები. ხოლო შეძენილი- ძირითადად არაკორეგირებული რეფრაქციის ანომალიებითაა გამოწვეული, რომელის შესაძლოა 1,5-3 წლამდე ასაკში გამოვლინეს ვირუსული ინფექციის ან სხვა პათოლოგიური მდგომარეობის ფონზე.





სიელმე ასევე შეიძლება იყოს: პარალიტიურირომლის დროსაც სიელმის განვითარება ერთი ან რამდენიმე კუნთის დაზიანებით არის განპირობებული. მიმართულების მიხედვით სიელმე არსებობს: შიგნითა, გარეთა და ვერტიკალური. ვერტიკალურში ზედა და ქვედა სიელმე მოიაზრება.





–რამდენად აქტუალურია სიელმის პრობლემა დღევანდელ რეალობაში?





–სიელმე ბავშვთა ასაკის ერთ–ერთ უხშირეს პათოლოგიად ითვლება და ის ამეტროპიის შემდეგ მეორე ადგილზე დგას. სტატისტიკური მონაცემებით, სიელმით დაავადებულთა პროცენტული მაჩვენებელი 5–6 %–ს აღწევს.





–რამდენად მოქმედებს გენეტიკური ფაქტორი სიელმის ჩამოყალიბებაზე?





–გენეტიკური ფაქტორი გავლენას ახდენს აბსოლუტურად ყველა დაავადების განვითარებაზე





–რა მეთოდებით ხდება სიელმისა და ამბლიოპიის მკურნალობა?





–თავდაპირველად სიელმის დადგენა უნდა მოხდეს, შემდეგ სათვალის მოთხოვნილების შემოწმება და საჭიროების შემთხვევაში სათვალის დანიშვნა. მცირე მოთხოვნილების დროსაც ინიშნებასათვალე, შემდეგ ეტაპზე ხდება თვალის ახვევა, რომელსაც ოკლუზია ეწოდება. ასევე უტარდებათ აპარატურული მკურნალობა-ვარჯიშები, ადრე ამას პლეოპტო-დიპლოპტური ვარჯიშები ეწოდებოდა. დღესდღეობით მსოფლიოში Vision therapy – მხედველობითი თერაპიის სახელწოდებითაა ცნობილი და თუ ეს ყველაფერი საკმარისი არ აღმოჩნდება სიელმის მკურნალობისთვის, ქირურგიულ ჩარევა იქნება საჭირო.





დღეს თანამედროვე მედიცინა დაავადების პრევენციასა და დროულ მკურნალობაზეა ორიენტირებული. მრავალი გამოკვლევა მოწმობს, რომ დაგვიანებული მკურნალობა ნაკლებ ეფექტურია. ამიტომ, ბავშვი რეფრაქციის ანომალიების პრევენციის და ასევე თვალის სხვა დაავადების დროული გამოვლინების მიზნით ერთ წლამდე ასაკში, 3 წლის და 5–6 წლის ასაკში უნდა შემოწმდეს.





გარდა ამისა, აუცილებელია ყველა ახალშობილს ჩაუტარდეს ბრუკნერის ტესტი- ვარდისფერი რეფლექსის შემოწმება, რისი საშუალებითაც შუქგამტარი არეების გამჭვირვალობის შეფასება ხდება, რადგან არსებობს ცალმხრივი-უნილატარელური თანდაყოლილი კატარაქტა, რომელიც თუ დროულად არ დადგინდა და ქირურგიული მკურნალობა თავის დროზე არ ჩატარდა,უნილატერალურია მბლიოპია განვითარდება, რაც თავის მხრივ ცალმხრივი-უნილატერალური სიელმის გამომწვევი მიზეზი შეიძლება გახდეს,მისი მკურნალობა კი საკმაოდ რთულია. 5–6 წლის ასაკში დაწყებული სიელმისა და ამბლიოპიის მკურნალობა ხანგრძლივი, შრომატევადი და უშედეგოა, ეს დიდ მატერიალურ ხარჯებთანაც არის დაკავშირებული.





–რამდენ ხანს გრძელდება სიელმისა და ამბლიოპიის მკურნალობის პროცესი?





–სამწუხაროდ, სიელმისა და ამბლიოპიის მკურნალობა მარტივად და ექიმთან ერთი ვიზიტით არ ხდება, ეს საკმაოდ ხანგრძლივი პროცესია, თუმცა დროულად დაწყებული მკურნალობის შემთხვევაში სრულიად გამოჯანმრთელება შესაძლებელია, სიელმე კი სრულიად განკურნებულად არ ითვლება, სანამ ბინოკულური მხედველობა, ფუზია და რეზერვები არ აღდგება.





აქვე მინდა ავღნიშნო, რომ სიელმის მკურნალობის მეთოდებზე ყოველთვის არსებობდა აზრთა სხვადასხვაობა. მედიკოსთა ერთი ჯგუფი აღიარებდა, რომ სიელმის მკურნალობა მხოლოდ სათვალითკორექცია, ოკლუზია და ქირურგიული ჩარევაა, ხოლო მედიკოსების მეორე ჯგუფი კომპლექსურმკურნალობას: მხედველობით თერაპიას,რეფრაქციების კორექციასა, ოკლუზიას და ქირურგიულ მკურნალობას ემხრობოდა.





სწორედ ამ აზრთა სხვადასხვაობის გამო ჩვენს კლინიკაში ჩატარდა რეტროსპექტული და პროსპეტული კოჰორტული კვლევა, რის შედეგადაც დადგინდა, რომ პაციენტებს, რომლებმაც ქირურგიული მკურნალობა 2–დან 4 წლამდე ჩაიტარეს და პარალელურად მხედველობით თერაპიას იტარებდნენ, ბინოკულური მხედველობა 75 %შემთხვევაში აღუდგათ. საკმაოდ კარგი შედეგია ისეთი რთული დაავადებისთვის, როგორიცაა სიელმე, თუმცა აქ მრავალი ფაქტორი იყო გათვალისწინებული: ექიმთან მიმართვიანობა, რეფრაქციის ანომალიების კორეგირება, ოკლუზიები, მხედველობითი თერაპია და დროული ქირურგიული მკურნალობა.





ექიმთან ვიზიტზე გთხოვთ ჩაეწეროთ შემდეგ ნომერზე:
+995 599 17 97 80





მასალა მოამზადა: ნათია ღამბაშიძემ






„ქალბატონების ყოველდღიური ფეხსაცმლის ქუსლის სიმაღლე ოთხ სანტიმეტრამდე უნდა იყოს“ – გია ჯალალიშვილი


როგორც ამბობენ, ადამიანის ტერფი და მტევანი ორგანიზმის პატარა რუკას წარმოადგენენ და მეტად მნიშვნელოვანი ფუნქცია აკისრიათ. ამიტომ, მათი მთლიანობის უმნიშვნელო დარღვევა მთლიანი ორგანიზმის დისფუნქციას იწვევს.





რას ნიშნავს მტევნის ქირურგია? მტევნის რომელი დაზიანებების განკურნებაა შესაძლებელი მხოლოდ ქირურგიული გზით? მკურნალობის რა მეთოდები არსებობს ბრყელტერფიანობის დროს? და როგორ შეიძლება ლიგამენტიტის ანუ მოტკაცუნე თითების განკურნება? ამ და სხვა საკითხებზე სამედიცინო პორტალ „VIPMED.GE” – ს ჟურნალისტს საქართველოს მტევნის ქირურგიის ასოციაციის პრეზიდენტი, მტევნისა და ტერფის ქირურგიის სექტორის ხელმძღვანელი, მტევნისა და ტერფის ქირურგი გია ჯალალიშვილი ესაუბრა.





- ბატონო გია, რას ნიშნავს მტევნის ქირურგია?





- მტევანი ადამიანის ორგანიზმში ძალიან ფაქიზი წარმონაქმნია. მტევნის წარმატებული მკურნალობისთვის დიდი მოთმინება, ზუსტი და ძალიან სპეციფიკური ცოდნაა საჭირო. ამ დარგის კომპეტენცია მტევნის, სხივ-მაჯის სახსრისა და წინამხრის დაავადებები და დაზიანებებია. დღესდღეობით მტევნის ქირურგია უკვე მედიცინის ცალკე დარგია, თუმცა ის მჭიდროდაა დაკავშირებული როგორც ტრავმატოლოგია-ორთოპედიასთან, ისე მიკროქირურგიასთან, ანგიოქირურგიასთან, პლასტიკურ ქირურგიასთან, ონკოლოგიასთან, კომპუსტოლოგიასთან …





ჩვენს ქვეყანაში მტევნისა და ტერფის ქირურგია ცალკე დარგად გასული საუკუნის 70-იან წლებში ჩამოყალიბდა და მან რთული, მაგრამ წარმატებული გზა გაიარა. მტევნისა და ტერფის ქირურგიის განყოფილება 1972 წელს ბატონ ოთარ ღუდუშაურის ინიციატივით შეიქმნა მისი მოსკოვიდან თბილისში დაბრუნების შემდეგ. ამ განყოფილების ზენიტი 1987 წელი იყო, როდესაც ქალბატონმა ლამარა თვალიაშვილმა სინდაქტილიის მკურნალობის ახალი მეთოდის გამოგონებისთვის საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო პრემია მიიღო. ასე რომ, ეს განყოფილება ჩვენთან თითქმის ნახევარი საუკუნეა არსებობს და ამ პერიოდის განმავლობაში სამი ხელმძღვანელი გამოიცვალა, ბოლოს კი მე დავრჩი ხელმძღვანელად.





ამ განყოფილების ნახევარსაუკუნოვანი ტრადიცია შემდეგ ეტაპზე ახლახანს გადავიდა, როცა ამა წლის 9 თებერვალს საქართველოს მტევნის ქირურგიის ასოციაცია დაფუძნდა. საერთაშორისო საზოგადოებაში მტევნის ქირურგია უკვე დიდი ხანია ცალკეა გამოყოფილი, მეტსაც გეტყვით, რამდენიმე დღის წინ ჩამოვედი სინგაპურიდან, სადაც მტევნის ქირურგთა მეორე კონგრესი გაიმართა, პირველი კონგრესი ხუთიოდე წლის წინ ჩატარდა და მესამის მოწყობა მომავალ წელს ესტონეთში იგეგმება.





- რამდენად ხშირად მოგმართავენ პაციენტები მტევნის დაავადებებით და ძირითადად რა ჩივილებით მოდიან?





- როგორც უკვე ავღნიშნე, საქართველოში მტევნის ქირურგიის ნახევარსაუკუნოვანი ტრადიცია არსებობს და ეს ტრადიცია ამ დრომდე გრძელდება. სპეციფიკური მკურნალობის მიზნით სხვადასხვა დარგის სპეციალისტები ხშირად გვიგზავნიან პაციენტებს. მიღების დროს დღეში მხოლოდ სამიოდე საათის განმავლობაში მტევნისა და ტერფის პრობლემით დაახლოებით, 10-15 ადამიანი მოდის 15-20 წუთის ინტერვალით.





რაც შეეხება ჩივილებს, ოციოდე წლის წინ ფაბრიკა-ქარხნების გაჩერების შემდეგ საწარმოო ტრამვებმა მნიშვნელოვნად იკლო. დღეს ყველაზე ხშირი ავარიებისა და ექსცესების დროს მიღებული ტრამვები და სხვადასხვა დაავადებებია.





- რა დაზიანებებია თქვენს პრაქტიკაში ყველაზე ხშირი?





- ჩემს პრაქტიკაში ყველაზე ხშირი ტრამვებია. ოპერაციული მკურნალობის შედეგიც ხშირად დამაკმაყოფილებელია. რაც შეეხება ორთოპედიას, სინდაქტილიის, პოლიდაქტილიისა და თანდაყოლილი დეფორმაციების გამოსწორება უფრო რთულია, ვიდრე ტრამვების.





- გენეტიკური ფაქტორები თუ მოქმედებს მტევნის დაავადებებზე?





- გენეტიკური ფაქტორები, სამწუხაროდ, დიდ როლს ასრულებს მტევნის მანკების ჩამოყალიბებაში.





- რა სავალალო შედეგებით შეიძლება დასრულდეს მტევნის დაზიანებები?





- შედეგები შეიძლება ყველანაირი იყოს, მაგრამ პაციენტისა და ოპერაციის შედეგის გადასაზღვევად ჩვენი ჯგუფი შემდეგნაირად მუშაობს – ოპერაციამდელი გამოკვლევის დაგეგმვა, მომზადება, ოპერაცია და ოპერაციის შემდეგი რეაბილიტაცია, რომელიც ძალიან მნიშვნელოვანია (საკმარისია პაციენტის მხრიდან რეაბილიტაციის, ან რეჟიმის ერთ-ერთი ელემენტი მაინც დაირღვეს, რომ მან 100 %-იანი შედეგი ვერ მიიღოს). თუმცა ყველაფერი მარტო პაციენტზეც არ არის დამოკიდებული, ყველანაირი დაგეგმვის მიუხედავად, მედიცინა „ორჯერ ორი ოთხი“ არასოდეს არის და ყველა შემთხვევა ინდივიდუალურია.





- რა გამოკვლევები უნდა ჩაიტაროს პაციენტმა მტევნის ოპერაციამდე, რომ შედეგი წარმატებული იყოს?





- დღეს ნებისმიერ ქირურგიულ პრაქტიკაში გაიდლაინებია შემუშავებული, ამ გაიდლაინებში ზოგადი სქემაა ჩამოწერილი თუ როგორ უნდა მოემზადოს პაციენტი ოპერაციისთვის. მე ვარ მტევნის ქირურგი და ლიცენზია არ მაქვს კარდიოლოგიაში, არც თერაპიასა თუ პედიატრიაში ანუ მე პაციენტის ორგანიზმის მდგომარეობასა და ოპერაციის რისკებს ვერ განვსაზღვრავ. ამისთვის არსებობენ: კარდიოლოგი, თერაპევტი, პედიატრი, ჰემატოლოგი, რადიოლოგი, მენეჯერი და სხვა დარგის სპეციალისტები. თავდაპირველად პაციენტი ჩემთან მოდის, მე დიაგნოზს ვუსვამ და რეკომენდაციას ვუწევ ოპერაციაზე. საბუთების მომზადების შემდეგ კი პაციენტი მენეჯერთან იგზავნება. მენეჯერი აგვარებს პაციენტის კონტაქტს ლაბორატორიასთან და სხ/სხ დარგის სპეციალისტებთან – ანესთეზიოლოგის ჩათვლით. მომზადებული პაციენტი კვლავ ჩემთან იგზავნება და შემდეგ კეთდება (ან არ კეთდება) ოპერაცია.





- მტევნის რომელი დაზიანებების განკურნებაა შესაძლებელი მხოლოდ ქირურგიული გზით?





- მოდით საკითხი უკუღმა დავსვათ, არის დაავადებები, რომლებიც ოპერაციის გარეშეც იკურნება. ჩვენ გაიდლაინით ანუ მითითებით ვხელმძღვანელობთ და შემიძლია გითხრათ, რომ დაავადებების მკურნალობა კონსერვატული მეთოდით იწყება. თუ პაციენტი თავის დროზე, მწვავე პერიოდში მიდის ექიმთან, მისი მკურნალობა გაცილებით ადვილია. სამწუხაროდ, საქართველოში ხალხი ექიმთან ექვსი – შვიდი თვის შემდეგ, დაგვიანებით მიდის და ასეთ შემთხვევაში მისი მკურნალობა ვეღარ ხერხდება.





მინდა არაოპერაციულ და ოპერაციულ მკურნალობას შორის ერთი რამ გამოვყო. ჩემი აზრით, საქმისადმი ძალიან ცუდი მიდგომაა, „ოპერაციას გადაგარჩინე“. საჭიროების შემთხვევაში ოპერაცია უნდა გაკეთდეს. ამისათვის მედიცინაში არაერთი საუკუნოვანი ცოდნა და გამოცდილება არსებობს. შარშან ერთი პაციენტი მობრძანდა ჩემთან, რომელიც თურმე 20 წლის განმავლობაში კონსერვატიულად „მკურნალობდა“ და კმაყოფილი იყო იმით, რომ „ოპერაციას გადარჩა“?! (ბოლოს მაინც დასჭირდა ოპერაცია ამ დაავადების გამო), მსგავსი მიდგომა ჩემთვის გაუგებარი და მიუღებელია არა მარტო როგორც ექიმისთვის, არამედ როგორც ადამიანისთვის.





- ტერფის ქირურგიასაც შევეხოთ, რას ნიშნავს ტერფის ქირურგია და რა ჩივილები ახასიათებს?





- ადამიანის ორგანიზმში ტერფი და მტევანი ანატომიურად იდენტური წარმონაქმნებია. მილიონობით წლის წინ, როდესაც ადამიანის ორგანიზმის ევოლუცია დაიწყო და ის ორ კიდურს დაეყრდნო, ტერფს ძირითადად საყრდენ-მამოძრავებელი ფუნქცია დაეკისრა, მტევანს კი ფაქიზი სამუშაოები შემორჩა. მტევნისგან განსხვავებით საკმარისია ტერფის ძვლებსა და სახსრებში თუნდაც ერთ-ერთის ფუნქცია დაირღვეს, რომ მთელი ტერფის ყრდნობა და ფუნქცია იცვლება. შესაბამისად, მთელ ორგანიზმს დისკომფორტი გადაეცემა -უხეში შედარებით – „სახლი, რომელიც ცუდ საყრდენზე დგას“.





ტერფების დაავადებებიდან ყველაზე ხშირი თითების ვალგუსური დეფორმაციაა (ანუ ბუნიონი – Hallux Valgus). რა თქმა უნდა, ამ დაავადებას არანაირი საერთო არა აქვს ე.წ. „პოდაგრასთან“ მსგავსი დეფორმაციის გარდა. პოდაგრა ნივთიერებათა ცვლის დარღვევით გამოწვეული დაავადებაა, ეს კი გახლავთ ბუნიონი – Hallux Valgus, რომლის გამომწვევი მიზეზები შეიძლება იყოს – განივი ბრტყელტერფიანობა, პროფესია (მოცეკვავე, ბალერინა, ტანმოვარჯიშე), მაღალი ქუსლიანი ფეხსაცმლით ყოველდღიური სიარული, გენეტიკური ფაქტორები და ა.შ.





- ძირითადად, რომელი ასაკიდან უნდა დაიწყოს პაციენტმა ბუნიონის მკურნალობა და რამდენად წარმატებულია ეს ოპერაცია?





- ოჯახური განწყობის არსებობის შემთხვევაში (თუ ეს დაავადება აქვთ დედას, ბებიას), გოგონებს 12-13 წლიდან განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მივაქციოთ. ამ ასაკში მკურნალობა უფრო მარტივია და კონსერვატიულ მკურნალობას უკეთ ემორჩილება, ვიდრე დაგვიანებულ შემთხვევაში. ზოგჯერ პაციენტი ისეთი საშინელი დეფორმაციებით მოდის ჩვენთან, რომ ქირურგიული გზითაც კი ძნელდება დაავადების სრულად აღმოფხვრა. რაც შეეხება წარმატებას, არსებობს მედიცინის უზარმაზარი ცოდნა და გამოცდილება იმისთვის, რომ მკურნალობა წარმატებით დასრულდეს. ჩვენს განყოფილებას ეს ცოდნა აქვს და ორმოცდაათი წლის განმავლობაშიც ცდილობდა მის მუდმივად შევსებას, ძალიან ხშირად დავდივართ საზღვარგარეთ და ვიცით როგორ უნდა გავაკეთოთ ყველაფერი, თუმცა ისევ გავიმეორებ, რომ მედიცინაში „ორჯერ ორი ოთხი“ არასოდეს არის.





- დღეს ძალიან აქტუალური თემაა ბრტყელტერფიანობის პრობლემა, რას ნიშნავს ბრტყელტერფიანობა?





- ბრტყელტერფიანობა მართლაც ძალიან აქტუალური თემაა. შეიძლება ითქვას, ერთ – ერთი ყველაზე ხშირი დაავადებაა როგორც საქართველოში, ისე, მთელ მსოფლიოში. ბრტყელტერფიანობა ნიშნავს განივი, სიგრძივი, ან კომბინირებულად თაღის დადაბლებას.





- რომელი ასაკის ადმიანებში ჭარბობს ბრტყელტერფიანობის პრობლემა?





- ასე ხაზგასმით ასაკს ვერ გამოვყობთ. ის გვხვდება ბავშვებშიც, ზრდასრულებშიც და ასაკოვნებშიც. აქვე ერთს დავაზუსტებ, 3 – 4 წლამდე ბრტყელი ტერფი ფიზიოლოგიურად ითვლება.





- მკურნალობის რა მეთოდები არსებობს ბრყელტერფიანობის დროს?





- ბრტყელტერფიანობის მკურნალობის ორი გზა არსებობს – კონსერვატიული და ოპერაციული.





კონსერვატიული მკურნალობის დროს ვარჯიშებთან და მასაჟებთან ერთად აუცილებლად გამოიყენება ინდივიდუალური ღაბაშები და ეს ბავშვებში შედეგიანია. როგორც ცნობილია, ყველა ადამიანის ტერფი ინდივიდუალურია, თვითონ პაციენტშიც კი არ არის ორივე ტერფი ერთნაირი. ამიტომ, სასურველია (და კარგი შედეგი აქვს) გამოვიყენოთ არა სტანდარტული (ქარხნული), არამედ ინდივიდუალური ღაბაშები – თითოეული ტერფის ინდივიდუალური კორექციით. ამჟამად საქართველოში შემოსულია და კლინიკა „ევრომედში“ წარმატებით მუშაობს “Vimanova” – ს ინდივიდუალური ღაბაშების დასამზადებელი აპარატი, რომელიც რბილ, თხელ და რაც მთავარია დინამიურ ღაბაშებს ამზადებს.





- რას ნიშნავს მასტენოზირებელი ლიგამენტიტი ანუ მოტკაცუნე თითები და რომელ ასაკში უფრო ხშირია ეს დაავადება?





- მსგავსი პრობლემა ძალიან ბევრ ბავშვს აწუხებს. ლიგამენტიტი მარტივად რომ ვთქვათ, თითის არხის შევიწროებაა. უფრო ზუსტად, ამ დაავადების დროს მომხრელ მყესზე წარმოიქმნება კვანძი, რის გამოც ის თავისუფლად ვეღარ სრიალებს არხებში და თითი მოხრილ მდგომარეობაში იჭედება. ამ დროს პატარა ყველანაირად ცდილობს თითის გაშლას, მაგრამ არ გამოსდის. მტევნის ქირურგის გარდა, იშვიათად ხვდება ვინმე, თუ რა სჭირს პაციენტს. ასეთ შემთხვევაში დროული ოპერაცია ერთადერთი სწორი გამოსავალია. რაც შეეხება ასაკს, ამ დაავადების ასაკი შეუზღუდავია, თუმცა ყველაზე ხშირად ბავშვებში გვხვდება.





- ბატონო გია, საზღვარგარეთ ძალიან ბევრ კონფერენციებში იღებთ მონაწილეობას?





- ცოდნის გაფართოებისთვის მარტო ინტერნეტი არ კმარა. მეცნიერების ყველა დარგის ერთ – ერთი მამოძრავებელი ძალა ცოდნისა და ინფორმაციის ურთიერთგაზიარებაა. მე და ჩემი კოლეგები საზღვარგარეთ შეხვედრების დროს ისეთ მნიშვნელოვან დეტალებს ვუზიარებთ ხოლმე ერთმანეთს, რომლებსაც ვერც ინტერნეტში მოძებნით და ვერც სახელმძღვანელოებში.





- ტერფისა და მტევნის ქირურგიაში ძალიან წარმატებული ადამიანი და ამ დარგის ერთ-ერთი სულისჩამდგმელი ბრძანდებით!





- ძალიან მიყვარს ჩემი საქმე და ალბათ ეს სიყვარულია წარმატების საფუძველი. ამას ემატება დაუღალავი შრომა დილის 8 საათიდან საღამოს 9 საათამდე. ხანდახან პაციენტი მირეკავს ხოლმე დილის 10 – ის ნახევარზე – „ბატონო გია, უკაცრავად, ასე ადრე რომ გაწუხებთო“. არადა ხშირად ამ დროს უკვე დამთავრებული მაქვს ხოლმე ორი თუ არა ერთი ოპერაცია მაინც.





- და ბოლოს, ბატონო გია, რას ფიქრობთ სამედიცინო პორტალ ‘”VIPED. GE”-ზე?





- მინდა ავღნიშნო, რომ ეს პროექტი საუკეთესოა მსგავს პროექტებს შორის. ამ საქმეს ყველაზე უკეთ თქვენი პორტალი აკეთებს. “VIPMED.GE” – თან დაარსების დღიდან ვთანამშრომლობ და ვფიქრობ, თქვენი პორტალი უფრო მეტად უნდა გაფართოვდეს. ისეთ პროფესიონალების გუნდს, როგორიცაა “VIPMED.GE”, წარმატებით შეუძლია შექმნას მედიის სხვა საშუალებებიც. თქვენთან საქმე მართლაც რომ საუკეთესოდ კეთდება და დიდი პროფესიონალები მუშაობენ. თქვენი გუნდის მიერ ჩემთვის დამზადებული ერთ ერთი პროდუქტი უცხოეთშიც ძალიან მოსწონთ. დიდი მადლობა VIPMED.GE”-ს ასეთი პროფესიონალიზმისთვის.





ექიმთან ვიზიტზე გთხოვთ ჩაეწეროთ შემდეგ ნომრებზე:
+995 322 75-29-08, ან +995 322 18-23-00





მასალა მოამზადა: ნათია ღამბაშიძემ






„როდესაც დაიბადება ბავშვი, მას სჭირდება დედის და არა უცხო ადამიანების მზრუნველობა.“


დედა! ეს არის სიტყვა, რომლის მოსმენაც ნებისმიერი ქალის ოცნებაა, მაგრამ ზოგჯერ ოცნება ოცნებად რჩება. მისი გამომწვევი მიზეზი კი ათასგვარია. რამდენი ქალბატონია, რომელთაც მიუმართავთ ექიმისთვის, უმკურნალიათ პარტნიორთან ერთად ამასობაში წლები გასულა, მაგრამ უშედეგოდ. როგორც უკვე ავღნიშნე ყველა ექიმს არ შეუძლია აჩუქოს წყვილს ბედნიერება შვილის სახით, ეს მხოლოდ მაღალკვალიფიციურ-პროფესიონალ, მრავალგზის გამოცდილ ექიმს შეუძლია. რომელიც არ გაუცრუებს იმედს პაციენტს და მდგომარეობას რეალურად შეაფასებს. საქართველოში ჩვენდა საბედნიეროდ მრავლად გვყავს ასეთი მაღალი დონის სეციალისტები, რომლებიც თანამედროვე რეპროდუქტოლოგიაში მწვერვალებს იპყრობენ. მინდა VIMED.GE- ს მკითხველს წარვუდგინო ჩვენს ქვეყანაში ერთერთი საუკეთესო ექიმი კლინიკა „კარაპს მედლაინი“-ს და რეპროდუქციული მედიცინის ცენტრი „უნივერსი“- ს რეპროდუქტოლოგი, გინეკოლოგი, ქირურგი-ენდოსკოპისტი, მედიცინის დოქტორი ქ.ნ ლალი ცხოვრებაშვილი. რომელმაც არაერთგზის დაამარცხა უშვილობა და მიაღწია წარმატებას ამ საქმეში. ჟურნალისტის მიერ დასმულ კითხვებს თუ რა იწვევს ამ პრობლემას, შესაძლებელია თუ არა მრავალწლიანი უშვილობის შემდეგ დაფეხმძიმება, რამდენად რეალურია მივაღწიოთ სასურველ შედეგს რუბრიკაში „ინტერვიუ ექიმთან“ ქალბატონი ლალი დაწვრილებით გვპასუხობს.





-ქ.ნ ლალი, თუ შეგიძლიათ დაასახელეთ ის ვადა, რომელიც წყვილმა უნდა ჩათვალოს საჭიროდ, რომ გაიაროს კონსულტაცია რეპოდუქტოლოგთან.





-საერთოდ, როდესაც ოჯახი იგეგმება და წყვილი ოფიციალურად თუ არაოფიციალურად არის ერთად, ერთი წლის განმავლობაში თუკი ქალი თავს არ იცავს და არ ორსულდება, ეს იმას ნიშნავს, რომ აუცილებლად უნდა მიმართოს ექიმ-რეპროდუქტოლოგს და გაარკვიოს, რატომ არ დგება სასურველი ორსულობა. მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ერთი წელი თვალდახუჭულმა უნდა ელოდოს. იმ შემთვევაში თუ რაიმე ჩივილები აქვს პაციენტს დაკავშირებული ციკლთან, ჭარბთმიანობასთან ან წონის მატებასთან მან მაშინვე უნდა მიმართს ექიმს, რომც არ ყავდეს მეუღლე და არ ქონდეს დაგეგმილი შვილოსნობის განხორციელება.





-არის თუ არა აუცილებელი ქალბატონთან ერთად მამაკაცმაც გაიაროს კონსულტაცია?





-რასაკვირველია აუცილებელია, რომ ქალბატონთან ერთად მამაკაცმა გაიაროს კონსულტაცია იმიტომ, რომ ის სტერეოტიპი, როდესაც იყო ლაპარაკი წინა საუკუნეში, რომ მხოლოდ და მხოლოდ ქალია დამნაშავე, ეს უკვე დადგენილი და დამტკიცებულია, რომ უშვილობის შემთხვევაში აბსოლიტურად თანაბრად ნაწილდება ქალსა და მამაკაცს შორის რეპროდუქციული ფუნქციის გასწორების საკითხი.





-რას გულისხმობს უნაყოფობა და რა გზით ხდება დღესდღეობით ამ პრობლემასთან ბრძოლა?





-თუკი ქალბატონს რომელსაც, უნდა რომ ყავდეს შვილი და ის არ ოსრულდება 1 წლის მანძილზე, ან თუ დაორსულდა და განვითარდა თვითნებური აბორტი, ნებისმიერ ვადაზე თუნდაც 3-4 კვირის ვადაზე, თუნდაც 12 კვირის ვადაზე ან 20-30 კვირის ვადაზე და ნაყოფი დაიღუპა ამას უკვე ქვია უნაყოფობა. პირველ შემთხვევაში პირველადი უნაყოფობა, ხოლო თვითნებური აბორტების შემთხვევაში მეორადი უნაყოფობა.





-რამდენად დიდია რისკი იმასა, რომ ინფექციურმა დაავადებებმა შეიძლება გამოიწვიოს უნაყოფობა?





-გააჩნია ინფექციურ დაავადებებში რა იგულისხმება, ეს არის აღმავალი გზით გადამდები სხვადასხვა ინფექციები და ასევე ვირუსული ინფექციები. აღმავალი გზით გადამდებმა ინფექციებმა შეიძლება გამოიწვიოს ანთებითი პროცესი მცირე მენჯის ღრუს ორგანოების რაც შემდეგში უკვე ნიშანდობრივად იწვევს ფალობის მილების გამავლობის დაქვეითებას და ხშირად სრულიად დახურვას, ხოლო ვირუსულმა ინფექციებმა იმდენად შეიძლება ასეთი ანთებთი პროცესი არ გამოიწვიოს არამედ გამოიწვიოს თვითნებური აბორტი ან ნაყოფის სხვადასხვა პათოლოგია, ამიტომ რასაკვირველია ასეთ შემთხვევაში პაციენტმა აუცილებლად უნდა ჩაიტაროს გამოკვლევა და შემდეგ სათანადო მკურნალობა.





-არის თუ არა აუცილებელი ქალბატონმა გამოიკვლიოს სასქესო ორგანოების მდგომარეობა, მანამ სანამ გადაწყვეტს შვილის გაჩენას?





-ყველა ქალბატონმა, ის გადაწყვეტს თუ არა შვილის გაჩენას, ან საერთოდ ყავს თუ არა შვილი, ან შეიძლება ჯერ არ აპირებს დაორსულებას აუცილებლად უნდა მიმართოს ექიმ-რეპროდუქტოლოგს, ან მეან-გინეკოლოგს და წელიწადში ერთხელ მაინც ჩაიტაროს გამოკვლევები, როგორც სარძევე ჯირკვლების, ასევე მცირე მენჯის ღრუს ორგანოების და ჰორმონალური კვლევებიც. იმიტომ, რომ ჰორმონალური დარღვევა იწვევს ამ ორგანოების დაზიანებას.





-შეიძლება თუ არა ჰორმონალურმა დარღვევებმა შეუშალოს ხელი დაფეხმძიმებას?





-რასაკვრიევლია ჰორმონალური დაღვევა პირდაპირ პროპორციულად არის განპირობებული რეპროდუქციასთან. ძირითადი ჰორმონები გიპოფიზის, თირკმელზედა ჯირკვლის, საკვერცხეების თითოეული მათგანის დარღვევა პირდაპირ იწვევს რეპროდუქციული ფუნქციის დარღვევას.





-უნდა მივაქციოთ თუ არა ყურადღება ციკლის დარღვევას?





-რასაკვირველია ციკლის დარღვევას უნდა მივაქციოთ ყურადღება, იმიტომ რომ ის გამოწვეულია ჰორმონალური დარღვევებით, რაც იწვევს მცირე მენჯის ღრუს ორგანოების პათოლოგიურ ცვლილებებს, რაც მოქმედებს ქალის ჯანმრთელობაზე. ამიტომ ციკლის დარღვევას უმალვე უნდა მიაქციოს ქალმა.





-კონტრაცეფციამ შეიძლება თუ არა შეუშალოს ხელი დაფეხმძიმებას სამომავლოდ და მითია თუ რეალობა, რომ პირველი აბორტის შემდეგ დიდი შანსია უშვილობის განვითარების?





-კონტრაცეფცია გახლავთ არამარტო ჩასახვის საწინააღმდეგო საშუალება. დღევანდელი კონტრაცეპტივები ის პრეპარატები, რომელიც გაყიდვაშია მთელ მსოფლიოში და რათქმა უნდა საქართველოშიც არამარტო ჩასახვის საწინააღმდეგო საშუალებაა, არამედ სამკურნალო საშუალებაც არის და ძალიან ბევრი პრეპარატი იხმარება სწორედ გასათხოვარ ქალბატონებში, ქალიშვილებში იმისთვის, რომ ქონდეთ ციკლი რეგულარული, არ ქონდეთ ტკივილები მენსტრუაციის დროს, არ ქონდეთ წონაში მატება და არ ქონდეთ ჭარბთმიანობა. ის მითი, რომ კონტრაცეპტივი იწვევს უშვილობას უკვე დიდი ხანია დარღვეულია. პირიქით კონტრაცეპტიული პრეპარატები არის სამკურნალო საშუალება სხვადასხვა დარღვევების შემთვხვევაში. რაც შეეხება მეორე კითხვას, რომ პირველი აბორტი იწვევს უშვილობას, ყველა შემთვხვევაში შეიძლება არ გამოიწვიოს, მაგრამ გააჩნია პირველი აბორტი რა პრიობებშია გაკეთებული დაცულია თუ არა ყველა ის პირობა, რომელიც არ გამოიწვევს აბორტის შემდეგ ანთებას, ამენორეას, შემდეგ მილების ობტურაციას ანუ დახურვას ეს ყველაფერი დამოკიდებულია რა პერიოდში და ვის მიერ არის ჩატარებული მკურნალობა. პირველი აბორტის შემდეგ ზოგჯერ არის აუცილებელი გარკვეული მიზეზების გამო, რომ პირველი ორსულობა იქნეს შეწყვეტილი, მაგრამ ეს უნდა იქნას შეწყვეტილი სტაციონარის პირობებში. კვალიფიციური ექიმის მეთვალყურეობით და შემდეგში სწორი მკურნალობა უნდა იქნეს ჩატარებული, რომ რეპროდუქციული ფუნქციის დარღვევა არ მოხდეს. მაგრამ ჩემი საკუთარი შეხედულებაა და პირადი აზრი, რომ ქალი რომელიც დაორსულდება თუ ორსულობა პათოლოგიური არ არის სჯობს მან გააჩინოს შვილი ყავს თუ არა მეუღლე და მისი პარტნიორი ღირსია თუ არა იმისა, რომ დედამ აჩუქოს შვილი მამას. მან დედამ, ქალმა მაინც უნდა გააჩინოს შვილი! ეს ჩემი კრედოა.





-შეგიძლიათ გაიხსენოთ გქონიათ თუ არა პრაქტიკაში, მრავალწლიანი უშედეგოდ ნამკურნალები პაციენტებისა, რომლებიც თქვენი მკურნალობის ფონზე დაორსულებულან და გაუჩენიათ ჯანმრთელი ნაყოფი?





-(იღიმის) მე საოცარი შედეგები მაქვს მრავალწლიანი უშვილობის შემთხვევაში, რათქმაუნდა გვარს და სახელს ვერ დავასახელებ, მაგრამ წყვილი რომელსაც 8 წლის მანძილძე შვილი არ ჰყავდათ მოვლილი ქონდათ, როგორც მოსკოვი, თურქეთი, ბაქო და ა.შ და იყვნენ უშვილოები, მათ არ ქონდათ დასმული ის დიაგნოზი, რომელიც იწვევდა უშვილობას, როგორც ყველა პაციენტს მათაც ჩავუტარე ყველანაირი კვლევა. დაუდგინდა დიაგნოზი და სწორი დიაგნოზის შემდეგ ჩატარებულმა სწორმა მკურნალობამ ამ წყვილს დღეს აჩუქა შვილი ბიჭი და ისინი არიან ძალიან ბედნიერები.





ასევე მქონდა მაგალითი, 12 წლის უშვილობის შემთხვევაში და მრავალ ადგილზე ნამკურნალები, იქაც დიაგნოზი არ იყო სწორად დასმული, იქაც მკურნალობა არ იყო სწორად ჩატარებული სწორედ ამიტომ დადიოდა ის უშვილოდ. თუმცა არსებობს მომენტები, როდესაც მრავალი მკურნალობის შედეგად აღმოჩნდებიან ჩემთან და დადგინდება ისეთი დიაგნოზი, როდესაც კონსერვატიული მკურნალობა, ან ქირურგიული მკურნალობა არარის საკმარისი იმისთვის, რომ ამ წყვილს ეღირსოს ბედნიერება შვილის სახით. ასეთ შემთხვევაში ამ პაციენტებისთვის ესეც შველაა, რომ ეუბნები მხოლოდ In Vitro განაყოფიერება, მხოლოდ ხელოვნური განაყოფიერება არის შენი საშველი და ხელოვნური განაყოფიერების შედეგად, როდესაც ეყოლება ამ წყვილს შვილი ესეც ჩემი გამარჯვებაა.





-დაფეხმძიმებისთვის რა ასაკი არის ადრეული-გვიანი და რატომ?





-არსებობს ოფიციალური ნაწილი, რომ სასურველია 18 წლიდან 40 წლამდე იყოს პირველი ორსულობა. თუმცა იმ შემთხვევაში როდესაც რაღაცის გამო ხდება რომ 16-17 წლის გოგონა ორსულდება, ასეთ შემთხვევაში აბორტის გაკეთების ნაცვლად მშობიარობა უფრო მიზანშეწონილია. თუმცა უნდა ავღნიშნო ისიც, რომ 14 -15 წლის ასაკში გოგონა ჯერ არც ზრდასრულია და არც გონებრივად არის ისე განვითარებული, რომ მან შეძლოს მომავალი თაობის აღზრდა. ჯერ თვითონ უნდა გაიზარდოს, უნდა ჩამოყალიბდეს, უნდა მიიღოს სრული განათლება და ფიზიკურად ჩამოყალიბდეს. ზრდასრულობის გარეშე კი როგორ შეიძლება ბავშვს მან მისცეს ყველა სასარგებლო პროდუქტი, რომელიც მუცლადყოფნის პერიოდში სჭირდება შემდეგ, როდესაც დაიბადება ბავშვი მას სჭირდება დედის და არა უცხო ადამიანების მზრუნველობა. სევე რაც უფრო ასაკში შედის ქალი ან მამაკაცი, მისი ქალის კვერცხუჯრედი და მამაკაცის სპერმატოზოიდი შეიძლება უფრო პათოლოგიურად იყოს განვითარებული. ისევე, როგორც თუ ქალი გათხოვდა 40 და 43 წლის მერე, რატომ არ უნდა გააჩინოს მან შვილი, თუკი ამის საშუალება არის: ციკლი რეგულარულია, ჰორმონალური სარკე ნორმალურია, რატომაც არა 45 და 46 წლის ასაკშიც მე მყოლია პაციენტები, რომელთაც პირველი შვილი გაუჩენიათ.





-როგორია პროცენტული შეფარდება უშვილო ქალებსა დამამაკაცებში?





-დღეს უკვე დადგენილია, რომ 50-50% ზე.





ექიმთან ვიზიტზე გთხოვთ ჩაეწეროთ შემდეგ ნომრებზე:
+995 599 55 33 33; +995 322 51 60 60






დიაფრაგმის საყლაპავის ხვრელის თიაქარი ხშირად ეშლებათ სხვადასხვა დაავადებაში!


დღევანდელ ჩვენს რუბრიკაში „ინტერვიუ ექიმებთან“ გთავაზობთ ვისაუბროთ საყლაპავის თიაქრებზე. შესაძლოა ბევრმა ადამიანმა არც იცის თუ რას ნიშნავს ან რამდენად დიდი გართულებები შეიძლება მოყვეს ამ დაავადებას, უყურადღებოდ დატოვების ან არასწორად წარმართული მკურნალობის შემთხვევაში- „დღეისთვის მსოფლიოში ფართოდაა გავრცელებუი გასტროეზოფაგური რეფლუქს დაავადება (გერდ) და მასთან ერთად 60-80-%-ში საყლაპავის ხვრელის თიაქრები. აღნიშნულ დაავადებას უკავია საყლაპავის ყველა პათოლოგიის 75%. დღეისათვის მსოფლიოს ზრდასრული მოსახლეობის 20-40%-ს აქვს გასტროეზოფაგალური სინდრომისათვის დამახასიათებელი ჩივილები სხვადასხვა ხარისხით. რომელთა შორის წამყვანია: გულძმარვა, ბოყინი, დისფაგია და ტკივილი ყლაპვის დროს. ეს უკანასკნელი მიუთითებს დაავადების მძიმე ფორმაზე და უმრავლესი ავტორების მონაცემებით, ამ კატეგორიის ავადმყოფთა 10-20%, რომელთაც გამოხატული აქვთ რეფლუქს ეზოფაგიტის კლინიკური სურათი გართულებული ეროზიულ-პეპტიური წყლულებით, საყლაპავის სტრუქტურით და „ბარეტის“ საყლაპავით, საჭიროებს ანტირეფლუქსურ ოპერაციულ მკურნალობას. (ნაწყვეტი წიგნიდან: „გასტროეზოფაგური შესართავის არასიმსივნური პათოლოგიების ლაპაროსკოპიული და ღია ქირურგიული მეთოდებით მკურნალობის ოპტიმიზება“ ავტ: დავით ელგანდაშვილი).





ჩვენ ხშირად ვაქვეყნებთ სტატიებს სადაც ჩვენი რუბრიკის სტუმრები (ექიმები) დაწვრილებით გვიხსნიან, თუ როგორ უნდა გავარჩიოთ კონკრეტული დაავადება სხვა მსგავსი სიმპტომების მქონე დაავადებისგან. სწორედ ასეთი დაავადება გახლავთ საყლაპავის თიაქრები, რომლის განსხვავებაც საკმაოდ რთულია, მაგალითად კუჭის მიერ გადმოცემული ტკივილისგან. იმისთვის, რომ არ შეგვიყვანოს შეცდომაში ტკივილმა და ორგანიზმიდან წამოსულ სიგნალს მკურნალობის სწორი მიმართულება მივცეთ, უნდა ვიცოდეთ ის აუცილებელი ინფორმაცია, რომელზეც ჩვენი დღევანდელი სტუმარი - „კარაპს მედლაინი“-ს მერაბ კილაძის სახელობის ზოგადი და მინი ინვაზიური ქირურგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, მედიცინის დოქტორი ბ.ნ დავით ელგანდაშვილი გვესაუბრება.





-ბატონო დავით, რას გულისხმობს დიაფრაგმის საყლაპავის ხვრელის თიაქარი?





-მუცლის ღრუს და გულმკერდის ღრუს ერთმანეთისგან ჰყოფს დიაფრაგმა, რომელიც ფართო, თხელი კუნთების ფენაა. მასში ბუნებრივად არსებობს რამდენიმე ხვრელი საიდანაც გულმკერდის ორგანოები მუცელში გადადიან, მათ შორისაა საყლაპავიც. ნორმალურად ხვრელი ვიწროა, მისი გაფართოებისას, რაც სხვადასხვა ფაქტორის ბრალია, საყლაპავის ის მონაკვეთი, რომელიც მუცლის ღრუში უნდა ჩადიოდეს გულმკერდის ღრუსკენ გადაინაცვლებს. კუჭში არსებული საკვები და მჭავე წვენი საყლაპავში აისროლება, რაც გულძმარვის და გულმკერდის ტკივილის მიზეზი შეიძლება გახდეს.





-რა იწვევს საყლაპავის თიაქარს?





-საყლაპავის თიაქრის ზუსტი გამომწვევი მიზეზები უცნობია, სავარაუდოდ ის ასაკთან ერთად, დიაფრაგმის დასუსტების შედეგად ან მუცლის ღრუში მაღალი წნევის არსებობის ფონზე ვითარდება. საყლაპავის თიაქარი ნებისმიერ ადამიანს შეიძლება დაემართოს, თუმცა უფრო ხშირია 50 წელს გადაცილებულ ადამიანებში, მძიმე ფიზიკური დატვირთვის დროს, ჩასაბერ ინსტრუმენტებთან მომუშავე პერსონალში, ჭარბსწონიანებში და ორსულ ქალებში. შეიძლება გამოიწვიოს მიღებულმა ძლიერმა ტრავმამ.(დაცემა, ავარია, ჩამოვარდნა).





- რა სიმპტომებით ვლინდება საყლაპავის თიაქარი და შესაძლებელია თუ არა სიმპტომურად ჰგავდეს სხვა დაავადებას?





 -თვითონ საყლაპავის თიაქარს იშვიათად აქვს რაიმე შესამჩნევი სიმპტომი. თუმცა შეიძლება გამოიწვიოს გასტრო-ეზოფაგალური რეფლუქსის დაავადება (გერდ). გერდ-ის დროს კუჭის მჟავა უკან საყლაპავში ადის. საყლაპავის ბოლოში არსებული სარქველი სათანადოდ ვერ მუშაობს. ამ დროს, შესაძლოა საყლაპავი ძალიან დაზიანდეს, რადგანაც მისი დაცვა კუჭის წვენისგან სათანადოდ არ ხდება. ეს გამოიწვევს გულძმარვას, ტკივილს გულმკერდის არეში, ბოყინს, პირის ღრუში უსიამოვნო გემოს შეგრძნებას და ყლაპვის პრობლემებს (დისფაგია). ხშირად ეშლებათ გულის, ფილტვის და ყელ-ყურ-ცხვირის სხვადასხვა დაავადებებში, ხდება პაციენტის გადამისამართება არასათანდო მიმართულებით, შესაბამისად მკურნალობაც არაეფექტურია.





-არსებობს თუ არა ასაკობრივი ზღვარი, როდესაც მეტია რისკი საყლაპავის თიაქრის გაჩენის?





-საყლაპავის თიაქარი, ზოგჯერ შესაძლებელია ახალშობილებშიც განვითარდეს, თუ კუჭი ან დიაფრაგმა ვერ განვითარდება ნორმალურად. შეფასებულია, რომ 50 წელს გადაცილებული ადამიანების ერთ მესამედს აქვს ეს მდგომარეობა.





-გვხვდება თუ არა ჩვილ ბვშვთა ასაკში და როგორ უნდა მიხვდეს მშობელი?





-არსებობს საყლაპავის თიაქარის იშვიათი ფორმაც, რომელიც ახალშობილ ბავშვებს ემართებათ და რომელიც გამოწვეულია დიაფრაგმის ან კუჭის თანდაყოლილი დეფექტით. თანდაყოლილი ნიშნავს, რომ ბავშვს ეს მდგომარეობა დაბადებისას უკვე ჰქონდა. დიაგნოზის დასმა შესაძლებელია ადრეულ ეტაპზე რენტგენოლოგიურად.





- საყლაპავის თიაქრის რა სახეობებია უფრო მეტად გავრცელებული?





-საყლაპავის თიაქარის ორი ძირითადი სახეობა არსებობს: მოძრავი საყლაპავის (აქსიალური) თიაქარი – თიაქარი, რომელიც გულმკერდის ღრუში ზევით-ქვევით მოძრაობს (შემთხვევათა 80%-ზე მეტი ასეთია) და პარა-ეზოგაფული საყლაპავის თიაქარი – ამ დროს კუჭი დიაფრაგმის იმ ხვრელში ადის, სადაც საყლაპავი მილი გადის (შემთხვევათა დაახლოებით 5-15%-ია ასეთი). არსებოს ამავე დროს შერეული ფორმაც.





-იმ შემთხვევაში თუ პაციენტი არ მიაქცევს ყურადრებას ამ პრობლემას, რა გართულებები შეიძლება მოჰყვეს?





-ეს დაავადება ძირითადად სოციალურად აქტიური კონტიგენტს აღენიშნება, როგორც წესი არ აქცევენ სათანადო ყურადღებას. საყლაპავის თიაქარი იშვიათად იწვევს გართულებებს, თუმცა კუჭის წვენით საყლაპავი მილის ხანგრძლივმა დაზიანებამ შეიძლება გააჩინოს წყლულები, ნაწიბურები და გადააგვაროს საყლაპავი მილის უჯრედები, რაც საყლაპავის კიბოს (oesophageal cancer) რისკს ზრდის.





-მკურნალობის რა მეთოდს (მიდგომას) სთავაზობთ კლინიკაში მოსულ პაციენტებს?





- საყლაპავის თიაქარის დიაგნოზირება ძირითადად რენტგენით და ენდოსკოპიით შეიძლება. ენდოსკოპიის დროს გრძელი მილის მსგავს ინსტრუმენტს იყენებენ, რომელზეც კამერა და ნათურაა დაყენებული. რენტგენოლოგიური კვლევა კონტრასტირებით და პოლიპოზიციურად. თანამედროვე კვლევის მეთოდია 24 საათიანი PH მონიტორინგი, რომელიც საქართველოში მხოლოდ ჩვენს კლინიკაშია შესაძლებელი. მოძრავი საყლაპავის თიაქრის მკუნრალობა, უმეტესწილად გერდ-ის სიმპტომების შემსუბუქებაზეა მიმართული, როგორიცაა მაგალითად გულძმარვა. ცხოვრების სტილის შეცვლა და მედიკამენტებით მკურნალობა – საუკეთესო მეთოდია. უმჯობესია მიირთვათ დღეში რამდენიმეჯერ, მცირე ულუფებით, ვიდრე დღეში ერთხელ და დიდი რაოდენობით. ჭამის ან სითხის მიღების შემდეგ დაახლოებით ერთი საათის განმავლობაში არ დაწვეთ. კვებითი რაციონიდან ამოიღეთ ყველა ის საკვები, რომელიც სიმპტომებს აუარესებს. ოპერაცია კი იმ შემთხვევაშია რეკომენდირებულია, თუ პაციენტს მედიკამენტებით ხანგრძლივი მკურნალობის კურსის ჩატატარება არ სურს, ან სხვა მკუნრალობის მეთოდებმა შედეგი არ გამოიღო. დღესდღეისობით ოქროს სტანდარტად მიღებულია ლაპაროსკოპიული მეთოდით მკურნალობა – კრურორაფია, ფუნდოპლიკაცია «ნისენის მოდიფიკაციით», რომელიც წარმატებით კეთდება ჩვენი გუნდის მიერ 14 წელია.





- რადგან საყლაპავის დაავადებებზე ვსაუბრობთ არ შეიძლება გამოგვრჩეს საყლაპავის აქალაზია. დაგვისახელეთ მისი სიმტომები და მკურნალობის მეთოდები.





- აქალაზია საყლაპავის შევიწროებას იწვევს, საყლაპავის კუნთები იკუმშება და არ დუნდება, რის გამოც დაბრკოლების გადალახვა საკვებს არ შეუძლია. ძირითადი სიმპტომია ღებინება წინა დღით მიღებული საკვების მასებით, წონაში კლება, ტკივილი მკერდის ძვლის უკან, პირში ცუდი სუნი. საწყის ეტაპზე იწყებენ შევიწროებული უბნის ბუჟირებას, ბალონით გაფართოებას, მედიკამენტებით შევიწროებული კუნთების მოდუნებას, მაგრამ ყველა ამ მეთოდს მაინც საბოლოო ჯამში დროებიტი ეფექტი აქვს. რადიკალური მკურნალობა მაინც ოპერაციულია, რომელიც ასევე ლაპაროსკოპიული მეთოდით ხორციელდება ჩვენთან.





-სტატისტიკურად იმატა თუ არა აქალაზიით დაავადებულთა რიცხვმა და რამ განაპირობა ეს?





-სტატისტიკურად აქალაზია იშვიათ დაავადებათა რიცხვს მიეკუთვნება. ძირითადი გამომწვევი მიზეზი მაინც ფსიქო-ემოციური ფაქტორებითაა განპირობებული. ამ ბოლო დროს დაავადებულთა რიცხვის ზრდა მაინც დიაგნოსტიკის გაუმჯობესებით და პაციენტთა და ექიმთა ინფორმაციულობითაა განპირობებული, ასევე გასათვალისწინებელია ისიც, რომ ოპერაციულ მკურნალობაზე თანხმდებიან მისი ნაკლებ ტრავმატიზმის (ლაპაროსკოპია) გამო.





-შესაძლებელია თუ არა ზემოთხსენებული დაავადებებიდან რომელიმე მოიცავდეს სიმსივნურსაც?





- საყლაპავის თიაქრის არსებობის შემთხვევაში მისი ხანგრძლივი დროის განმავლობაში მკურნალობის გაჭიანურების შემთხვევაში იზრდება საყლაპავის კიბოს განვითარების რისკი. რომელიც ბოლო დროის მონაცემებით საკმაოდ მაღალ პროცენტს აღწევს. აქალაზიის შემთხვევაში დიფერენცირება უნდა გაკეთდეს საყლაპავის კიბოსთან, შევიწროებული მიდამოს ბიოფსიური მასალის მორფოლოგიური გამოკვლევის საფუძველზე.





-როდის უნდა მივმართოთ ექიმს?





-ხშირად საყლაპავის დიაფრაგმული ხვრელის თიაქარს მაშინ აღმოაჩენენ, როცა პაციენტი ექიმს გულძმარვის გამო მიმართავს. გულძმარვა უმეტესად ზომიერია. თუ ის მეტისმეტად შემაწუხებელია, ხშირია, თან სდევს ხველა, ხიხინი, ასთმის შეტევები ან ყელის ტკივილი, ყლაპვის გაძნელება, ტკივილი გულმკერდში, აუცილებლად უნდა მიმართოთ ექიმს. თუ ადამიანი, რომელმაც იცის, რომ დიდი ზომის თიაქარი აქვს, გულმკერდის უეცარმა ძლიერმა ტკივილმა, სუნთქვის გაძნელებამ ან ყლაპვის დარღვევამ შეაწუხა, დაუყოვნებლივ უნდა მიმართოს სამედიცინო დაწესებულებას!





ექიმთან ვიზიტზე გთხოვთ ჩაეწეროთ შემდეგ ნომრებზე:
+995 599 55 04 04; +995 322 51 60 60










„ძვალ-სახსართა სისტემასაც სჭირდება მუდმივი ვარჯიში“…


ათწლეულების წინ მუმიფიცირებული და მეომრების გვამების ნაშთებზე აღმოჩენილია პალმის ფოთლებით დაფიქსირებული, სწორად შეხორცებული ძვლების მოტეხილობათა ნიშნები, ქირურგიული ინსტრუმენტები ტრავმული ოპერაციებისათვის და სხვა.





ტრავმატოლოგია მედიცინის უძველესი დარგია. მართალია XXI საუკუნეში პალმის ფოთლები თაბაშირმა ჩაანაცვლა და ქირურგიული ხელსაწყოებიც გაცილებთ დაიხვეწა-განვითარდა, მაგრამ მიუხედავად ამისა, ტრავმატოლოგები დღემდე აქტიურად და წარატებულად იყენებენ წარსულში გამოცდილ მკურნალობის სხვადასხვა მეთოდს.





დღეს რუბრიკაში „ინტერვიუ ექიმებთან“ გთავაზობთ, ვისუბროთ იმ ტრავმატოლოგიურ პრობლემებზე, რომელთა შესახებ შესაძლოა არც კი გსმენიათ. შესაძლოა გაწუხებთ და არ იცით რა ნიშნებით უნდა ამოიცნოთ კონკრეტული პრობლემა. ასევე ვისაუბრებთ ჩვილ და მოზარდ ბავშვთა ასაკში მოსალოდნელ დაავადებებზე, სხვადასხვა ასაკში ძვლოვანი სისტემის გართულებებზე ქალებსა და მამაკაცებში, და სხვა იმ მნიშვლეოვან ტრავმატოლოგიურ პრობლემებზე, რომელთა ცოდნაც აუცილებელია ყველა სქესის თუ ასაკის ადამიანისთვის.





უფრო ვრცლად და დეტალურად კითხვებზე პასუხს გაგვცემს „ტრავმატოლოგიური ჰოსპიტალი“- ევექსის ტრავმატოლოგ-ორთოპედი, მედიცინის აკადემიური დოქტორი, თსსუ- „ჰიპოკრატე“-ს ასოცირებული პროფესორი, ბ.ნ გელა ჩადუნელი.





- მოგესალმებით ბატონო გელა, უმეტესად ძვალ სახსართა რა სახის დაავადებებია გავრცელებული და რა მიდგომებს სთავაზობთ პაციენტებს?





– მოგესალმებით, ძვალ-სახსართა ყველაზე უფრო გავრცელებულ დაავადებებს წარმოადგენს კოქსართროზი და გონართროზი, მსხვილი სახსრების მენჯ-ბარძაყის და მუხლის სახსრის ართროზული პროცესები. ზოგჯერ საქმე მიდის სრულ ინვალიდობამდე და ადამიანს შეზღუდული აქვს უმტკივნეულოდ გადაადგილების საშუალება, ყოველი მოძრაობა დაკავშირებულია დიდ ძალისხმევასთან. ასეთ შემთხვევევაში ჩვენ წარმატებით ვახორციელებთ ართროპლასტიკას- სახსრების ჩანაცვლებას თანამედროვე ენდოპროტეზებით და ვცდილობთ ადამიანებს დავუბრუნოთ მოძრაობის შესაძლებლობა და გავუუმჯობესოთ ცხოვრების ხარისხი.





- ხომ არ ჩაანაცვლა თაბაშირი მოტეხილობების სამკურნალოდ რაიმე სხვა საშუალებამ?





– ტექნოლოგიების განვითარების მიუხედავად კონსერვატიული მკურნალობის შემთხვევაში, როდესაც საჭიროა ძვლის ფრაგმენტებს შორის უძრაობის უზრუნველყოფა ოპერაციული მკურნალობის გარეშე, თაბაშირი რჩება ჯერჯერობით შეუცვლელ საშუალებად, რადგან გააჩნია აშკარა უპირატესობები პოლიმერულ და სინთეზურ საშუალებეთან შედარებით, რადგან არის ბუნებრივი მასალა ჰიგროსკოპიული. იგი კარგად ატარებს ჰაერს და აქვს პლასტიკური თვისებები. მისი ნაკლოვანი მხარეა ზოგჯერ სიმძიმე და ტენის მიმართ არამდგრადობა. რის გამოც ზოგიერთ შემთხვევაში გამოიყენება სხავადასვა ტექნოლოგიებით დამზადებული პოლიმერული საშუალებები. თუმცა, როგორც აღვნიშნეთ მიუხედავად მცდელობებისა თაბაშირის სრული ჩანაცვლება ვერ ხერხდება.





- არსებობს თუ არა ფარული დაავადებები ჩვილ ბავშვთა ასაკში და რაზე უნდა გაამახვილონ ყურადღება მშობლებმა?





– არის კიდურების და ტერფის თანდაყოლილი დეფორმაციები, რომლებიც შესაძლებელია ადვილად შეამჩნიოს მშობელმა. თუმცა, როცა საქმე გვაქვს მენჯ-ბარძაყის თანდაყოლილ დისპლაზიასა და ბარძაყის თავის ამოვარდნილობასთან შესაძლებელია პედიატრსაც გამოეპაროს. ამიტომ აუცილებელია ბავშვთა ორთოპედის კონსულტაცია თუ რაიმე საეჭვოს, მაგალითად, ნაოჭების ასიმეტრიას შეამჩნევენ.





- ბავშვთა ასაკში იდაყვის სახსარში ამოვარდნილობებს, ხშირად სახლის პირობებში მკურნალობენ, შესაძლოა თუ არა გამოიწვიოს არასწორმა მკურნალობამ შემდგომში გართულება?





– იდაყვის სახსარში ხშირად ვითარდება სხივის ძვლის (თავის) ქვეამოვარდნილობა. ამის მიზეზი არის უმეტესად ბავშვის ხელით არასწორი აწევა ამ დროს ბავშვი ტირის და ხელიც ჩამოვარდნილია საჭიროა მიაკითხოთ ექიმ ტრავმატოლოგს. წინააღმდეგ შემთხვევაში შესაძლებელია ჩვეული ამოვარდნილობის განვითარება და ფუნქციის შეზღუდვა.





- ხშირად მშობლები სპორტული აქტივობით ცდილობენ შვილების დატვირთვას, რა შემთხვევაში შეიძლება მოვხვდეთ სპორტული დარბაზიდან პირდაპირ ტრავმატოლოგთან?





– ხშირად, როგორც მშობლები ასევე მწვრთნელები არასწორად ტვირთავენ ბავშვს არ ითვალისწინებენ მის შესაძლებლობებს. თუ მზარდი სპორტული დატვირთვების დონე აჭარბებს ბავშვის განვითარების სისწრაფეს, მაშინ რაღაც ეტაპზე შეიძლება გამოუსწორებელი ზიანი მიადგეს მის ჯანმრთელობას და არაა გამორიცხული ტრავმატოლოგთანაც მოხვდეს. ყველა ჩემპიონი ვერ გახდება!





- დაგვიხასიათეთ პათოლოგიური მოტეხილობა.





– პათოლოგიური მოტეხილობები ვითარდება ძვლის სხვადასხა დაავადებების დროს,რომელსაც თან ახლავს ძვლის სტრუქტურის რღვევა და ტრავმული მოტეხილობებისგა განსხვავებით ვითარდება შეუმჩნეველად, ან სრულიად უმნიშვნელო ტრავმის გამო. ტკივილიც ნაკლებია ამ დროს. ირღვევა მხოლოდ კიდურის ფუნქცია. ასეთ შემთხვევებში ზოგჯერ გვიხდება პალიატიური ოპერაციის ჩატარება. მაგალითად, ძვლის სიმსივნური მეტასტაზების დროს, როცა ძირითადი დაავადების კერა რჩება ორგანიზმში და ჩვენ მიზანს წარმოადგენს ავადმყოფის მობილიზაცია.





- აქვს თუ არა მნიშვნელობა ფეხსაცმლის ძირის სიმაღლეს, შეიძლება თუ არა არასწორად შერჩეულმა ფეხსაცმელმა გაზარდოს ტრავმული დაზიანებების ან ტერფის დეფორმაციების რისკის დონე?





– მნიშვნელოვანწილად, არასწორად შერჩეული ფეხსაცმელის ტარება არღვევს ბიომექანიკას. ძალზედ მაღალი ქუსლიანი ფეხსაცმელის ჩაცმა შესაძლებელია იყოს წინაპირობა კოჭ-წვივის ტრავმული დაზიანების, ან მისი ხანგრძლივი ტარების შემთხვევაში ბრტყელტერფიანობისკენ მიდრეკილ პაციენტებში ხელი შეუწყოს პირველი თითის ვალგუსურ დეფორმაციების განვითარებას.არაფიზიოლოგიურია დაბალი ფეხსაცმელიც. ფიზიოლოგიურად ითვლება, როცა ქუსლის სიმაღლე არ აღემატება 4- 5 სმ-ს და არ არის 2 სმ -ზე დაბალი.





- დაასახელეთ ის კრიზისული ასაკი, როდესაც მოტეხილობის რიცხვი მატულობს, როგორც ქალებში ასევე მამაკაცებში და რატომ?





– მოტეხილობების კრიზისული ასაკი ქალბატონებში იწყება პოსტ მენოპაუზის შემდეგ, ამ დროს ძვლის სტრუქტურა თანდათანობით ღარიბდება კალციუმის მინერალებით და კარგავს ელასტიურობას. ძვალი ხდება მყიფე ვითარდება ე. წ. ოსტეოპოროზი. იგივე პროცესები მამაკაცებში ოდნავ მოგვიანებით ვითარდება, ამიტომ ხანშიშესულობის და მოხუცებულობის ასაკი ითვლება მოტეხილობების განვითარების კრიზისულ პერიოდად. ამ დროს დიდი მნიშვნელობა აქვს სათანადო მინერალების მიღებას და სწორ კვებას. ამავე დროს აუცილებელია ნებისმიერ ასაკში შევინარჩუნოთ ფიზიკური აქტიურობა, რადგან ძვალ-სახსართა სისტემასაც ჭირდება მუდმივი ვარჯიში… იყავით ფიზიკურად აქტიური სიცოხლის ბოლომდე და ამით არ მისცემთ ოსტეოპოროზს განვითარების საშუალებას. გისურვებთ ჯანმრთელობას!





ექიმთან ვიზიტზე გთხოვთ ჩაეწეროთ შემდეგ ნომრებზე:
+995 551 34 87 77, +995 593 21 45 42






რამდენად დაცულია პაციენტი იმპლანტაციის დროს ალერგიული ჩვენებებისგან?


თანამედროვე ეპოქაში ყბა-სახის მიდამოს თანდაყოლილი თუ შეძენილი დეფორმაციების ან დაკარგული კბილის აღდგენა პრობლემას აღარ წარმოადგენს და სპეციალისტთან ვიზიტიც უსაშველო ტკივილს აღარ უკავშირდება. დახვეწილი ტექნოლოგიებისა და გამოცდილი ექიმების დახმარებით პაციენტები ყბა-სახის მიდამოს და პირის ღრუს დაავადებების მკურნალობას უმოკლეს დროში ახერხებენ.





რას წარმოადგენს დენტალური იმპლანტაცია? როგორ უნდა მოუაროს პაციენტმა კბილებს, რომ იმპლანტმა დიდხანს გაძლოს? რას ნიშნავს ზედა და ქვედა ყბის პროგნათია, რეტროგნათია? და რამდენად კეთილსაიმედოა ექიმთან დროული ვიზიტი ყბა-სახის კეთილთვისებიანი და ავთვისებიანი სიმსივნეების დროს? – ამ საკითხებზე სამედიცინო პორტალ “VIPMED.GE”-ს ჟურნალისტს “წმინდა იოანე მოწყალის სახელობის პრივატ კლინიკის” ყბა-სახის ქირურგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, მედიცინის აკადემიური დოქტორი, პროფესორი, ყბა-სახის და რეკონსტრუქციული ქირურგი, იმპლანტოლოგი, თერაპევტი სტომატოლოგი გიორგი ბერიაშვილი ესაუბრა.





-ბატონო გიორგი, რომელი დაავადებების სამკურნალოდ მოგმართავენ ყველაზე ხშირად პაციენტები?





-პაციენტები ყველაზე ხშირად ყბა-კბილთა სისტემის დაავადებების სამკურნალოდ მოგვმართავენ, მაგალითად, პირველადი ან მეორადი ადენტის შემთხვევაში, როცა კბილის დაკარგვის შემდეგ დენტალური იმპლანტაციების გაკეთება ხდება და ყბების თანდაყოლილი ან შეძენილი ანომალიები ვითარდება, რომლის დროსაც ქირურგიული გზით ვასწორებთ ყბის ფორმასა და ზომას, მაგალითად, პროგნათია, პროგენია, ანუ ზედა და ქვედა ყბის პროგნათიები. თუ ქვედა ყბა წინაა წამოწეული და საქმე გვაქვს ქვედა ყბის პროგნათიასთან, ჩვენ მას ვასწორებთ, თანკბილვაში ვსვამთ და ვიზუალური ეფექტიც სწორდება.





ყბა-სახის ქირურგიაში ყველაზე გავრცელებული სიმსივნური წარმონაქმნები, ყბების კისტები და ის უფრო ხშირად კბილის ფესვის და მის ირგვლივი ქსოვილების ანთების შემდეგ ვითარდება. სხვადასხვა სახის რბილი და მაგარი ქსოვილების კისტები ან სიმსივნეები დამოუკიდებლადაც შეიძლება განვითარდეს. საქმე შეიძლება გვქონდეს კეთილთვისებიან და ავთვისებიან სიმსივნეებთანაც.





-რას ნიშნავს ზედა და ქვედა ყბის პროგნათია, რეტროგნათია და როგორ მკურნალობთ პაციენტებს ამ შემთხვევაში?





-ზედა და ქვედა ყბის პროგნათია თანდაყოლილი ანომალიაა, რომლის დროსაც ზედა ან ქვედა ყბის (ან ორივეს) უფრო მეტად ზრდა ხდება. პროგნათია ყბის წინ წამოწევას ნიშნავს. ამ დროს ყბა უფრო დიდია ზომებში, ვიდრე უნდა იყოს. ამ დაავადებას სხვადასხვა ფორმები აქვს. ჩვენ ორთოდონტებთან ერთად ვმკურნალობთ ამ ანომალიას. ორთოდონტი გვეხმარება კბილების გასწორებაში და შემდეგ ისევ ქირურგიული გზით ვაპატარავებთ ზედა თუ ქვედა ყბას. პაციენტის მდგომარეობა ესთეტიკურადაც იცვლება და მისი სახე ნორმალურ ფორმას იღებს.





-რამდენად ხშირია საქართველოში ყბა-სახის კეთილთვისებიანი და ავთვისებიანი სიმსივნეების შემთხვევები?





-თუ გავითვალისწინებთ კეთილთვისებიან სიმსივნეებში კისტოზურ წარმონაქმნებს, შეიძლება ითქვას, ასეთი შემთხვევები საკმაოდ ხშირია. ავთვისებიანი სიმსივნეები ყბა-სახის ქირურგიაში ყველა სიმსივნეებიდან დაახლოებით 15 პროცენტია.





-რამდენად კეთილსაიმედოა ექიმთან დროული ვიზიტი ყბა-სახის კეთილთვისებიანი და ავთვისებიანი სიმსივნეების დროს?





-კეთილთვისებიანი სიმსივნეები ნელა, უმტკივნეულოდ ვითარდება. მისი აღმოჩენა შემთხვევით, რენტკენის ფირზე ან დაჩირქების დროს ხდება. ის იმდენად უსიმპტომოდ იზრდება, რომ შესაძლოა ყბების დეფორმაცია დანვითარდეს და უკვე შემდგომ ეტაპზე ადამიანს ცხოვრების ვიზუალურ თუ ფუნქციონალურ ასპეკტში პრობლემები შეუქმნას.





რაც შეეხება ავთვისებიან სიმსივნეებს, მისი იდენტიფიცირება დროულად უნდა მოხდეს, რათა სავალალო შედეგით არ დასრულდეს. ადრეული აღმოჩენის შემთხვევაში პროგნოზი საკმაოდ კეთილსაიმედოა. ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს იმას, თუ რა ადგილას არის ავთვისებიანი სიმსივნეები ჩამოყალიბებული და განვითარებული, და მეტასტაზირება რამდენად არის გავრცელებული ორგანიზმში.





-რას წარმოადგენს დენტალური იმპლანტაცია და მკურნალობის რა მეთოდებს სთავაზობს პაციენტებს თანამედროვე მედიცინა?





-დენტალური იმპლანტი სამედიცინო ტიტანისგან არის დამზადებული და ის დღევანდელ რეალობაში ბუნებრივი კბილის მაგივრობას ასრულებს. თანამედროვე მსოფლიოში კბილთა რიგების შენაცვლება უფრო ხშირად კონუსური ფორმის იმპლანტებით ხდება. მეორადი ადენტიის დროს კბილები იკარგება ამა თუ იმ მიზეზის გამო. ამ შემთხვევაში მიმართავენ დენტალურ იმპლანტაციას.





-როგორ ხდება მომზადება იმპლანტაციისთვია და რა გამოკვლევები არსებობს იმპლანტაციამდე ყბის ძვლის სტრუქტურის შესასწავლად?





-პირველ რიგში, პაციენტის წინასწარ გამოკვლევა, გამოკითხვა ხდება. საჭიროების შემთხვევაში სხვადასხვა ანალიზებიც კეთდება, მაგალითად: სისხლის საერთო ანალიზი, რადიოლოგიური კვლევები. დღევანდელ რეალობაში, დენტალური 3D კომპიუტერული ტომოგრაფია უფრო გავრცელებულია და მისი მეშვეობით სხვადასხვა უბნებში ძვლის სტრუქტურის, ფორმის, ზომისა თუ კონსისტენციის ანუ სიმკვრივის განსაზღვრა ხერხდება.





-ძვლის სტრუქტურა რამდენად მნიშვნელოვანია სწორი დიაგნოსტირებისა და იმპლანტაციისთვის?





-ძვლის სტრუქტურა რა თქმა უნდა, მნიშვნელოვანია სწორი დიაგნოსტირებისა და იმპლანტაციისთვის. რაც უფრო ჯანმრთელი და ხარისხიანია ძვალი, მით უფრო დადებითია შედეგი. არსებობს ძვლები პირველიდან მეოთხე ხარისხამდე. პირველი ტიპის ძვლები ძალიან მკვრივია, მეოთხე ტიპის კი, ძალიან რბილი. ყბის ძვალში სხვადასხვა იმპლანტის ფორმისა თუ სიგრძის გამოყენება სწორედ ამის მეშვეობით ხდება. პირველი და მეორე ტიპის მკვრივი ძვლისთვის სხვა ფორმის იმპლანტებია მოწოდებული, მესამე- მეოთხე ტიპისთვის კი სხვა. ეს მას რბილ ძვალში საიმედო ფიქსაციის საშუალებას აძლევს.





-ასაკობრივი შეზღუდვა თუ არსებობს იმპლანტაციის დროს?





-დღევანდელ დღეს ასაკს დიდი მნიშვნელობა აღარ ენიჭება. იმპლანტაციის გაკეთება როგორც მოზრდილი, ისე 65-70 წლის ადამიანებისთვისაც არის შესაძლებელი. აქ მთავარი პიროვნების ჯანმრთელობაა. ორგანიზმის მდგომარეობა იმპლანტაციის შესასრულებლად შესაბამისი უნდა იყოს.





-არსებობს თუ არა ისეთი ჩვენებები, რომლის საფუძველზეც იმპლანტაცია მიზანშეწონილი არ არის?





-დიახ, არსებობს ისეთი ჩვენებები, რომლის დროსაც პაციენტებს იმპლანტის გაკეთებას არ ვურჩევთ, მაგალითად, სისტემური დაავადებების დროს, სისხლის შედედების პრობლემების არსებობის შემთხვევაში, ინფექციური დაავადებების, სისხლის დაავადებების, ტუბერკულიოზის, პირველი ტიპის დიაბეტის შემთხვევაში, ძვლოვანი სისტემის დაავადებებისასა და ფსიქიური აშლილობის არსებობის დროს. იმპლანტის ჩასმას არ ვურჩევთ ისეთ ადამიანებსაც, რომლებიც ბოლო ათი წლის განმავლობაში ქიმიოთერაპიას იტარებდნენ, რადგან მათი იმუნური სტატუსი და ქსოვილების რეგენერაციის უნარი დაქვეითებულია.





-რამდენად დაცულია პაციენტი იმპლანტაციის დროს ალერგიული ჩვენებებისგან?





-არც ერთი ადამიანი არ არის დაცული ალერგიული რეაქციისგან, რადგან პიროვნების ცხოვრების სხვადასხვა პირიოდში მისი იმუნური სტატუსი იცვლება და ამ ცვლილებას ორგანიზმის სენსიბილიზაცია ჰქვია. ალერგიულობისგან დაცულობა პაციენტის წინასწარი მომზადებით განისაზღვრება. შესაძლოა, დღეს პაციენტს ამა თუ იმ პრეპარატზე ალერგია არ ჰქონდეს და ხვალ აღმოაჩნდეს. ოპერაციამდე ექიმთან კონსულტაციის დროს მის მიერ პაციენტის გამოკითხვა და ალერგიული ფონის არსებობის შემთხვევაში, ვურჩევთ სპეციალური სინჯების ჩატარებას. აღნიშნულ სინჯებს კი მხოლოდ ალერგოლოგი აკეთებს.





სტომატოლოგიურ კლინიკაში არასპეციალისტების მიერ კანქვეშა სინჯების გაკეთება დაუშვებელია. კანქვეშა სინჯები შეიძლება იყოს როგორც ცრუ დადებითი, ისე ცრუ უარყოფითი, ანუ შესაძლოა კანქვეშა სინჯის დროს ალერგიული ფონი არ აღმოჩნდეს და პრეპარატის შეყვანის შემდეგ ჩამოყალიბდეს რეაქცია.





-რამდენად ხშირია გართულებები იმპლანტაციის შემდეგ და როგორ ფასდება მკურნალობის შედეგები ?





-იმპლანტაციის შემდეგ გართულებები უფრო ნაკლებია, ვიდრე თუნდაც, ბანალური კარიესის ან კბილის ნერვის მოკვლის, დეპულპაციის დროს. დღევანდელ დღეს, იმდენად დახვეწილია იმპლანტის ქიმიური შემადგენლობა და სტრუქტურა, რომ რეაბილიტაციის პროცესი ძალიან მარტივია.





-რამდენად მოქმედებს კვება იმპლანტაციის შედგომ რეაბილიტაციის პროცესზე?





-კვებას დიდი მნიშვნელობა აქვს არა მარტო იმპლანტაციისთვის, არამედ ზოგადად, ჯანმრთელობისთვის. როგორც იკვებები ისეთი იმუნური სტატუსი გაქვს. იმისთვის, რომ ძვლოვანი სტრუქტურა, ძვლის რეგენერაცია დამაკმაყოფილებლად მიმდინარეობდეს, საკვები პროდუქტი ხარისხიანი უნდა იყოს და მასში ცილები და მინერალური შემადგენლობა უნდა ჭარბობდეს.





-როგორ უნდა მოუაროს პაციენტმა თავის კბილებს, რომ იმპლანტმა დიდხანს გაძლოს?





-სტომატოლოგთან ექვს თვეში ერთხელ ვიზიტი ყველასთვის სავალდებულოა, რათა გამოიკვლიოს იმპლანტის მდგომარეობა და გაიწმინდოს ის. იმპლანტიც ისე იწმინდება, როგორც კბილი ქვებისგან. როცა ის სუფთა გარემოშია და პაციენტის პირის ღრუ ჰიგიენურია, იმპლანტი დიდხანს გაძლებს.





-რა აზრის ხართ სამედიცინო პორტალ VIPMED.GE -ზე ?





-ვფიქრობ, ძალიან საინტერესო და საჭირო პორტალია, იმისთვის რომ მოსახლეობამ მისთვის სასურველი ექიმებისა თუ კლინიკების შესახებ ინფომაციის მიღება შეძლოს. ძალიან დადებითად ვარ თქვენი პორტალის მიმართ განწყობილი და მინდა წარმატებები გისურვოთ.





ექიმთან ვიზიტზე გთხოვთ ჩაეწეროთ შემდეგ ნომრებზე:
+995 593326171, +995 571 35 66 44





მასალა მოამზადა: ნათია ღამბაშიძემ






„ქალი უნდა გაუფრთხილდეს თავის ჯანმრთელობას“


დედობა თითქმის ყველა ქალისთვის ცხოვრების მთავარ მიზანს წარმოადგენს. ჯერ კიდევ ბავშვობიდან იწყება ფსიქოლოგიური მზაობა დედობისთვის, სწორედ მაშინ როცა ბავშვი თოჯინებით იწყებს თამაშს და დედობრივ მზრუნველობას იჩენს საყვარელი სათამაშოს მიმართ. შვილის ყოლის სურვილი სამწუხაროდ ზოგჯერ სურვილად რჩება. რაც საკმაოდ მტკივნეულ პრობლემას წარმოადგენს. თუმცა XXI საუკუნეში უშვილობის პრობლემის სხვადასხვა გზით მოგვარება უკვე შესაძლებელია, მედიცინის ეს დარგი ხომ ყოველდღიურად ვითარდება. თავის მხრივ კი უშვილობასთან საბრძოლველად გინეკოლოგ-რეპროდუქტოლოგები გვთავაზობენ მკურნალობის უნიკალურ მეთოდებს.





მკურნალობის პროცესის წარმართვა სწორი მიდგომით, თანამედროვე აპარატურის გამოყენებით და მაღალკვალიფიციური გინეკოლოგ- რეპქოდუქტოლოგის მეშვეობით გვაძლევს იმის საშუალებას, რომ პაციენტის სურვილი დაკმაყოფილებულ იქნეს.





თუმცა უნდა ითქვას ისიც, რომ ნებისმიერ გინეკოლოგიურ პრობლემას აქვს სათავე. ეს პრობლემები კი ჯერ კიდევ ბავშვთა ასაკში შეიძლება შეგვხვდეს. აუცილებელია ნებისმიერი ცვლილება ნებისმიერ ასაკში ვაცნობოთ გინეკოლოგს. წინააღმდეგ შემთვხვევაში შესაძლოა სამომავლოდ ისეთი მწვავე პრობელემების წინაშე დავდგეთ, რომელთა მკურნალობა გრძელვადიან პროცესად გადაიქცეს ან უარეს შემთხვევაში უშედეგოდ დასრულდეს.





ამ მნიშვნელოვან გინეკოლოგიურ საკითხებზე ვისაუბრებთ VIPMED.GE-ს საავტორო რუბრიკაში „ინტერვიუ ექიმთან“ ჟორდანიას კლინიკის ექიმ მეან-გინეკოლოგ-რეპროდუქტოლოგ, მედიცინის დოქტორ ქეთი კოტრიკაძესთან, რომელიც გახლავთ თავის საქმის ნამდვილი პროფესიონალი. მისი დახმარებით ჩაისახა ბევრი ახალი სიცოცხლე და არაერთ მშობელს დაუბრუნდა სიცოცხლის ხალისი!





ყველაზე მცირე რა ასაკში შეიძლება ველოდოთ გინეკოლოგიურ პრობლემებს და რა სიმპტომებით?





გინეკოლოგიური პრობლემები მოსალოდნელია გოგონას დაბადებისთანავე, რადგან მას ასაკისგან დამოუკიდებლად აქვს იგივე სასქესო ორგანოები, რაც ზრდასრულ ქალბატონს და რადგან არსებობს ორგანო ნებისმიერ ასაკში შესაძლებელია მასში არასასურველი პროცესის განვითარება, რომელიც მომავალში რეპროდუქციული ფუნქციის დარღვევის მიზეზი ხდება. მაგალითად ახალშობილობის და ადრეული ბავშობის პერიოდში საყურადღებოა გარეთა სასქესო ორგანოების კანისა და ლორწოვანის სიწითლე, ქავილი, გამონადენი საშოდან, სასირცხო ბაგეების ნაწილობრივი ან სრული შეხორცება, გარეთა სასქესო ორგანოების არასწორი განვითარება და სხვა. ყველა ამ შემთხვევაში აუცილებელია ვიზიტი ბავშვთა გინეკოლოგთან.





მეტად საყურადღებოა სქესობრივი მომწიფების დასაწყისი ანუ პრეპუბერტატული (7-9 წ.) და მენსტრუაციული ფუნქციის ჩამოყალიბების (10- 13 წ.) პერიოდები, რადგან ამ დროს ორგანიზმში მიმდინარეობს მნიშვნელოვანი ჰორმონული ძვრები და თუ ეს ძვრები არასწორად წარიმართა, შესაძლოა ადგილი ჰქონდეს ნაადრევ სქესობრივ მომწიფებას, (8 წლის ასაკამდე გოგონას შეიძლება დაეწყოს სასქესო გათმიანება ბოქვენზე, სარძევე ჯირკვლების ზრდა, მენსტრუაცია) ან სქესობრივი მომწიფების შეფერხებას (მაგ. მეორადი სასქესო ნიშნების და მენსტრუაციის არ არსებობა ან იშვიათი მენსტრუაციები 15 წ-ზე უფროს ასაკში), რაც შესაძლებელია ცენტრალური ნერვული სისტემის, საკვერცხეების ან სხვა ენდოკრინული ორგანოს დაავადების მიზეზი იყოს. მენსტრუაციის არ არსებობა ზოგჯერ სასქესო ორგანოების განვითარების ანომალიებს უკავშირდება.





გარდატეხის ასაკში ციკლის დარღვევა არის თუ არა საგანგაშო და როგორ უნდა მოიქცეს მშობელი?





- პირველი მენსტრუაცია, რომელსაც მენარხე ეწოდება დგება 12-13 წლის ასაკში. პირველი 2 წლის განმავლობაში მენსტრუაციული ციკლები ხასიათდება ყვითელი სხეულის უკმარისობით, ხოლო უმეტეს წილად ანოვულაციურია და ამით აიხსნება პუბერტატული პერიოდის დისფუნქციური სისხლდენები საშვილოსნოდან, რაც მომართვიანობის ხშირი მიზეზია. ზოგ შემთხვევაში მენარხეს შემდგომ მენსტრუაციები არ იღებს რეგულარულ ხასიათს 1 წელზე მეტი ხნის განმავლობაშიც, საკმაოდ საყურადღებოა მოზარდის წონაში მატება, თეძოებზე და მუცელზე ვარდისფერი სტრიების გაჩენა, პათოლოგიური გათმიანება. აღნიშნული მდგომარეობა დაუყოვნებლივ საჭიროებს მოზარდის ჰორმონული სტატუსის შესწავლას და მართვას.





გამონაყართანსიმსუქნესთანჭარბთმიანობასთან საბრძოლველად დღესდღეობით ქალბატონები სხვადასხვა გზებს მიმართავენვის უნდა მიმართონ ქალბატონებმა პირველ რიგში?





- ჭარბთმიანობა ქალისთვის კოსმეტიკური თვალსაზრისით დიდ ნაკლად ითვლება. ამ პრობლემით შეწუხებული ქალები ხშირად, პირველ რიგში კოსმეტოლოგს მიმართავენ, მაგრამ მრავალგზის ჩატარებული ეპილაციის მიუხედავად, პრობლემა პრობლემად რჩება. ეს უარყოფითად მოქმედებს ქალის ფსიქიკაზე და მას სერიოზულ სულიერ ტრავმას აყენებს. ჭარბთმიანობა ქალის სახეზე, გულმკერდზე, მუცელსა და ბარძაყებზე ჰირსუტიზმის სახელითაა ცნობილი და უმეტესწილად ზოგიერთი ენდოკრინული დაავადების გამოვლინებაა და ხშირად ახლავს მენსტრუაციული ციკლის სხვადასხვა სახის მოშლილობა, სხეულის ჭარბი წონა და უშვილობა. ზოგჯერ თმიანობა, მით უმეტეს თუ სწრაფად პროგრესირებს, ისეთი მძიმე დაავადების მაუწყებლად გვევლინება, როგორიცაა ანდროგენების ანუ მამაკაცის სასაქესო ჰორმონების მაპროდუცირებელი სიმსივნე, რომელიც ხშირად 45-დან-55 წლამდე ასაკის ქალებს უვითარდებათ. ქალის ორგანიზმი ანდროგენებს გამოიმუშავებს საკვერცხეებსა და თირკმელზედა ჯირკვლებში. ამ ორგანოებში ჰორმონების წარმოქმნის პროცესს თავის ტვინის უმაღლესი ცენტრები აკონტროლებს. აქედან გამომდინარე ჰირსუტიზმი შეიძლება იყოს სხვადასხვა წარმოშობის: საკვერცხისმიერი, თირკმელზედა ჯირკვლისმიერი და ცენტრალური ნერვული სისტემისმიერი. თითოეულ შემთხვევაში მკურნალობა ერთმანეთისგან განსხვავებული მეთოდით ტარდება, სწორედ ამიტომ ჭარბთმიანობის მიზეზების დასადგენად აუცილებელია სრულყოფილი კლინიკურ-ლაბორატორიული გამოკვლევა და მაღალკვალიფიციური კლინიცისტის მიერ გამოკვლევის შედეგების სწორი ინტერპრეტაცია. პარალელურად შესაძლებელია მკურნალობაში ჩაერთოს დერმატო-კოსმეტოლოგი.





- არაჯანსაღი ცხოვრების წესი ახდენს თუ არა უარყოფით გავლენას ქალის რეპროდუქციულ ჯანმრთელობაზე?





პროცესები, რომლებიც ყოველდღიურად მიმდინარეობს ჩვენს ორგანიზმში წააგავს ჩვეულებრივ მშენებლობას. მყარი ნაგებობა ვერ აშენდება უხარისხო სამშენებლო მასალით. ასევეა ჩვენი ორგანიზმიც თუ თითოეულ უჯრედს, თუნდაც არაჯანსაღს უზრუნველვყოფთ ყველა აუცილებელი სამშენებლო მასალით, შევუქმნით ხელსაყრელ გარემოს, მივიღებთ უჯრედთა ჯანმრთელ თაობას, რომელიც შეასრულებს თავის ფუნქციებს. ხოლო ჯანმრთელი უჯრედების შესანარჩუნებლად საჭიროა ჰაერი, წყალი, სწორი კვება, მავნე ჩვევებზე უარის თქმა და მოძრაობა. ჯანმრთელობა-საკუთარი თავისადმი პატივისცემის მაჩვენებელია. „ჯანმო“-ს კლასიფიკაციის მიხედვით ჯანმრთელობა ეს არის სრული ფიზიკური, გონებრივი და სოციალური კეთილდღეობის მდგომარეობა, ხოლო რეპროდუქციული ჯანმრთელობა ადამიანის საერთო ჯანმრთელობის მნიშვნელოვანი შემადგენელია და ჩასახვის, ორსულობის ბოლომდე მიტანის და ჯანმრთელი ბავშვის გაჩენის უნარს გულისხმობს. ქალი უნდა გაუფრთხილდეს თავის ჯანმრთელობას.





ვისაუბროთ სიმსივნურ წარმონაქმნებზე საჭიროების შემთხვევაში რა ჩარევებს მიმართავთ?





სიმსივნეები და სისმსივნისმაგვარი წარმონაქმნები მეტად აქტუალური თემაა. პაციენტთა მომართვიანობისას, ამ პათოლოგიებიდან ყველაზე ხშირად დიაგნოსტირდება საშვილოსნოს მიომა და თუ ადრე ამ პათოლოგიას ვხვდებოდით ძირითადად პრემენოპაუზურ პერიოდში, ბოლო დროს იმატა მიომატოზის შემთხვევებმა 30 წლამდე ასაკის ქალებშიც. შესაბამისად მატულობს მისი წილიც უშვილობის გამომწვევ მიზეზთა შორის. ლოკალიზაციიდან გამომდინარე მან შეიძლება ხელი შეუშალოს განაყოფიერებული კვერცხუჯრედის მიმაგრებას საშვილოსნოს კედელში, გამოიწვიოს ორსულობის შეწყვეტა ადრეულ ვადაზე ან ნაადრევი მშობიარობა, მშობიარობისშემდგომი სისხლდენები. ამიტომ ორსულობამდე ზოგჯერ საჭირო ხდება პაციენტის საშვილოსნოს მომზადება სპეციალური პრეპარატებით ან ქირურგიული (ლაპაროსკოპიული და ჰისტერორეზექტოსკოპიული) მეთოდებით.





საკვერცხის ცისტები-ეს სიმსივნისმაგვარი წარმონაქმნებია და გვხვდება პრაქტიკულად ყველა ასაკში, მაგრამ უმეტეს შემთხვევაში რეპროდუქციული სისტემის ძირითადი რგოლების ასაკობრივი ჰორმონული ძვრების პერიოდებში-სქესობრივი მომწიფების, რეპროდუქციულ და პრემენოპაუზურ ასაკში. უმეტესწილად ეს ფოლიკულური ცისტებია, ფუნქციურ ხასიათს ატარებს და ემორჩილება მედიკამენტურ მკურნალობას.





საკვერცხის კისტომა -კეთილთვისებიანი სიმსივნე. ის შეუმჩნევლად ვითარდება, მომართვისას პაციენტი აღნიშნავს ყრუ ხასიათის ტკივილს მუცლის ქვემო არეში, ზოგჯერ სიმძიმის შეგრძნებას. მკურნალობა-ქირურგიულია გადაუდებელი წესით, რადგან შესაძლებელია საკვერცხის კიბოს განვითარება.





საკვერცხის ჰორმონმაპროდუცირებელი სიმსივნე-ესტროგენ ან ანდროგენ მაპროდუცირებელი. ესტროგენმაპროდუცირებელი პატარა გოგონებში შეიძლება შეგვხვდეს. იგი იწვევს მენსტრუაციის მსგავს გამონადენს, სარძევე ჯირკვლების გაზრდას და გათმიანებას ბოქვენზე. ეს სიმსივნე ასაკოვან ქალებში იწვევს სისხლიან გამონადენს საშვილოსნოდან, თითქოსდა ქალის გაახალგაზრდავებას და ხშირად ავთვისებიან ხასიათს ატარებს.





ანდროგენ მაპროდუცირებელი სიმსივნისთვის დამახასიათებელია მენსტრუაციის შეწყვეტა, სარძევე ჯირკვლების ზომებში შემცირება, პათოლოგიური გათმინება, ხმის ტემბრის შეცვლა. მკურნალობა ქირურგიულია და თუ დროულად ჩატარდება, მთვრდება პაციენტის გამოჯანმრთელებით.





ტერატომები-დერმოიდული კისტა-საკმაოდ საინტერესო წარმონაქმნებია. მათი შიგთავსი წარმოდგენილია თმებით, ცხიმით, ძვლოვანი ქსოვილით გვხვდება როგორც გოგონებში, ასევე ზრდასრულ ასაკში მკურნალობა ქირურგიულია.





ავთვისებიანი სიმსივნეებიდან ხშირია საშვილოსნოს ყელის და ტანის კიბო, შედარებით იშვიათია გარეთა სასქესო ორგანოების და საშოს კიბო.კლნიკურად დამახასიათებელია ჭარბი გამონადენი საშოდან, რომელიც თანდათან იღებს სისხლოვან ხასიათს, ყრუ ხასიათის ტკივილი მუცლის ქვემო და წელის არეში. ამიტომ არის აუცილებელი წელიწადში 2-ჯერ პროფილაქტიკური გინეკოლოგიური გამოკვლევის ჩატარება.





არსებობს თუ არა ასაკობრივი ზღვარი ან კრიზისული პერიოდი, როდესა ქალბატონებმა პროფილაქტიკის მიზნით უნდა მოგმართონ?





მე ვიტყოდი ასე, რომ სქესობრივად მომწიფებული ქალისთვის დაწყებული 18წ ასაკიდან, მით უმეტეს თუ ის სქესობრივ ცხოვრებას ეწევა ყოველწლიური პროფილაქტიკური გასინჯვა აუცილებელია, რადგან თავიდან იქნეს აცილებული სქესობრივად გადამდები ინფექციებით გამოწვეული ანთებითი დაავადებები, რომელთა გამოსავალი ხსირად უშვილობაა, ხოლო 35წ ასაკიდან სასურველია წელიწადში ორჯერაც, რადგან ამ პერიოდიდან მატულობს ონკოდაავადებების რისკი. ცალკე მინდა გამოვყო კლიმაქტერული პერიოდი, რომელიც მართლაც კრიზისული და რთული პერიოდია ქალის ცხოვრებაში, როგორც სოციალური, ასევე სამედიცინო ასპექტით. ჰორმონული ძვრების შედეგად ორგანიზმს ეწყება მოუსვენრობა, რაც გავლენას ახდენს ქალის სექსუალურ ცხოვრებაზე, გუნება-განწყობაზე, იწყება უსიამოვნო შეგრძნებები: უძილობა, გაღიზიანებადობა, ალები, კანისა და ლორწოვანის სიმშრალე, ირღვევა ნივთიერებათა ცვლა, რასაც მივყავართ ჭარბ წონამდე. ამასთან ცხიმის ჩალაგება მიმდინარეობს არა იმ ადგილებში, რაც ჩვეულებრივ ქალის ლამაზ ფორმებს ქმნის, არამედ მუცელზე და ეს თავის მხრივ ჰიპერტონიის, ათეროსკლეროზის, შაქრიანი დიაბეტის, გულის იშემიური დაავადების განვითარების წინაპირობაა, ირღვევა ძვლოვანი ქსოვილის სტრუქტურა, ძვლები ხდება მყიფე და მატულობს მოტეხილობების რისკი. წონის მატებასთან ერთად თავს იჩენს გინეკოლოგიური პრობლემებიც, ხშირია საშვილოსნოსმიერი სისხლდენები, რომელთაც არა მარტო ფუნქციური, არამედ ხშირად ორგანული ხასიათიც აქვთ. პროფილაქტიკური გასინჯვები ძირითადად მოიცავს: სარძევე ჯირკვლების გამოკვლევას, საშვილოსნოს ყელის პათოლოგიის გამორიცხვას-კოლპოცერვიკოსკოპიით, პაპ დიაგნოსტიკით, მცირე მენჯის ღრუს ულტრაბგერით გამოკვლევას-საშვილოსნოს და საკვერცხის პათოლოგიის (საშვილოსნოს მიომა, ენდომეტრიუმის პოლიპი და ჰიპერპლაზია, საკვერცხის სიმსივნე და სიმსივნსმაგვარი წარმონაქმნები-საკვერცხის ცისტები) გამორიცხვის მიზნით.





რა იწვევს უშვილობას და რამდერე ხანში უნდა მოგმართოთ ქალბატონმა თუ არ დგება ორსულობა?





თუ ორსულობა არ დგება რეგულარული დაუცველი სქესობრივი ცხოვრების დაწყებიდან 1წ განმავლობაში ეს უკვე უნაყოფო ქორწინებად ითვლება და საჭიროებს რეპროდუქტოლოგის ჩარევას. ქალის უშვილობის მიზეზთა შორის სიხშირის მიხედვით საყურადღებოა ორი მთავარი ფაქტორი ეს არის რეპროდუქციული ფუნქციის მოშლის ენდოკრინული და მილისმიერი ფაქტორები, სხვა შემთხვევებში უშვილობა გამოწვეულია სხვადასხვა გინეკოლოგიური დაავადებით და იმუნოლოგიური ფაქტორებით.





უშვილობის ენდოკრინული ფორმა ხასიათდება ციკლური პროცესებს დარღვევით ჰიპოთალამო-ჰიპოფიზ-საკვერცხეების სისტემაში და როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ ეს პრობლემები სათავეს სქესობრივი მომწიფების პერიოდიდან იღებენ. ამ პრობლემების გამო საკვერცხეში განაყოფიერებისათვის აუცილებელი კვერცხუჯრედი ვეღარ მწიფდება. აღნიშნული მდგომარეობა მოგვარებადია სათანადო ჰორმონული გამოკვლევების ჩატარების და კვალიფიციური დანიშნულების მიღების შემდეგ. მილისმიერი ფაქტორი კი გულისხმობს საშვილოსნოს მილების ანატომიური და ფუნქციური მოშლილობების ერთობლიობას, რაც შეიძლება გამოწვეული იყოს გადატანილი ინფექციური დაავადებების თუ ქირურგიული ჩარევისშემდგომი შეხორცებითი პროცესებით. ამ შემთხვევაში უშვილობის სამკურნალოდ ცალსახად გამოიყენება დამხმარე რეპროდუქციული ტექნოლოგიები.





მკურნაობის, რომელი მეთოდია უფრო მეტად ეფექტური უნაყოფობის დროს?





მთავარია დიაგნოზის სიზუსტე და ეფექტურია ყველა ის მეთოდი, რომელიც მაღალკვალიფიციური სპეციალისტის მიერაა შერჩეული. უშვილობის სამკურნალოდ გამოიყენება კონსერვატიული და ქირურგიული მეთოდები. როდესაც ენდოკრინულ უშვილობასთან გვაქვს საქმე მკურნალობა ძირითადად კონსერვატიულია, მაგრამ თუ მკურნალობა 1 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში გრძელდება და შედეგი ვერ მიიღწევა დიაგნოსტიკური და სამკურნალო თვალსაზრისით ხშირად გამოიყენება დიაგნოსტიკის და მკურნალობის ოქროს სტანდარტი ლაპაროსკოპია, ჰისტერორეზექტოსკოპია. მილისმიერი უშვილობის დროს როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ აუცილებელია დამხმარე რეპროდუქციული ტექნოლოგიების გამოყენება, რომელიც წარმატებით გამოიყენება სხვა შემთხვევებშიც. (ენდომეტრიოზი, იდიოპათიური და მამაკაცის ფაქტორით განპირობებული უნაყოფობა, წარუმატებელი კონსერვატიული მკურნალობები, სადაც უკვე ფსიქოლოგიური ფაქტორიც ერთვება, რაც უარყოფითად და დამაბრკოლებლად ისახება შედეგის მიღწევაზე).





- ნაადრევ ასაკში სქესობრივი ცხოვრების დაწყება არის თუ არა დაკავშირებული გარკვეულ რისკებთან?





სქესობრივი ცხოვრების ნაადრევად დაწყება ზრდის ამ ასაკში სქესობრივი გზით გადამდები დაავადებების, დაუგეგმავი ორსულობების, აბორტების რისკს, რასაც მივყავართ ნეგატიურ შედეგებამდე.





სტატისტიკურდ თუ გაიზარდა მომართვიანობა?





რა თქმა უნდა მომართვიანობა გაიზარდა და ეს უკავშირდება მოსახლეობის ინფორმირებულობას. მოგვმართავენ სხვადასხვა ასაკში, გინეკოლოგიური თუ ენდოკრინული პრობლემებით, უშვილობით. არა მარტო საქართველოს, არამედ უცხო ქვყნის მოქალაქეებიც. მისასალმებელია ის ფაქტიც, რომ გაიზარდა ახალგაზრდების მომართვიანობა პროფილაქტიკური გამოკვლევების მიზნით სქესობრივი ცხოვრების დაწყებამდე.





მასალა მოამზადა: გვანცა ჯვარიძემ







„თუ მშობელს ეჭვი ეპარება, ხომ არ არის ეს პათოლოგიური შემთხვევა უნდა მიმართოს დერმატოლოგს.“


ჩვილობის ასაკიდან ხანდაზმულობამდე ყველამ უნდა მივაქციოთ ყურადღება, როგორც კანის ზედაპირზე გამოვლენილ სხვადასხვა სახის პათოლოგიებს, ასევე თმის და კანის პრობლემებს.





ნებისმიერი ცვლილება კანის ზედაპირზე, როგორც მცირე ასაკის ბავშვებში ისე მოზრდილებში აუცილებელია გავაკონტროლოთ დერმატოლოგის დახმარებით. ვინაიდან შესაძლოა ერთი შეხედვით უმნიშვნელო ცვლილებამ მიგვანიშნოს სხვა მრავალ სიღრმისეულ ჯანმრთელობის პრობლემებზე.





ფრჩხილის ფირფიტის განივი და სიგრძივი დაზოლვა, მტვრევა, ფერის ცვლილება ეს ის მცირე ჩამონათვალია რაც ყოველ მეორე ადამიანს აწუხებს… არის თუ არა საგანგაშო? ვის უნდა მივმართოთ?





ასევე ერთერთ აქტუალურ პრობლემად (გარემო ფაქტორების თუ შინაგანი მდგომარეობის უარყოფითი გავლენის  გამო) თმის ცვენა, მტვრევა ან სულაც თმის ზრდის შეჩერება შეიძლება, რომ მოვიაზროთ. ეს პრობლემა ბავშვთა ასაკშიც გვხვდება მაგრამ მშობლები, როგორც კანის ასევე თმის პათოლოგიებსაც ბავშვთა მცირე ასაკს უკავშირებენ. რამდენად სწორად ვიქცევით ამ დროს? რა ნიშნები შეიძლება ჩავთვალოთ დერმატოლოგთან კონსულტირებისთვის? კითხვებზე გვპასუხობს კანის და ვენსნეულებათა ეროვნული ცენტრის დერტმატოლოგი – თინა ქიტუაშვილი.





- წარგვიდგინეთ თქვენი თავი.





მე გახლავართ თინა ქიტუაშვილი კანისა და ვენსნეულებათა სამეცნიერო-კვლევითი ეროვნული ცენტრის დირექტორი, სამეცნიერო სასწავლო დარგში. ამასთან ვარ ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნიერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი, ამასთან ვეწევი პრაქტიკულ საქმიანობას დერმატოვენეროლოგიაში.





- ყველაზე ხშირად, რომელი კანის ზედაპირზე გამოვლენილი პათოლოგიებით მოგმართავენ პაციენტები?





დერმატოვენეროლოგია მოიცავს 2000-მდე კანის დაავადებას ეს არის სხვადასხვა ტიპის კანის დაავადებები. არის ბაქტერიული, სოკოვანი ინფექციები, ვირუსული ინფექციები, ამ დაავადებებს უყვართ სხვადასხვა სეზონი მაგალითად გაზაფხულის პერიოდში ბაქტერიული ინფექციები ჭარბობს, ეს არის ჩირქოვანი დაავადებები. შემოდგომაზე  ან გაზაფხულზე ჭარბობს ვირუსული ინფექციები. გაზაფხულზე იღვიძებს ალერგიული დაავადებები. როდესაც ატოპიური დერმატიტით დაავადებული ბავშვები მოგვმართავენ ხოლმე ხშირად.





სეზონური არის ზოგჯერ ფსორიაზი და სხვადასხვა ქრონიკული დაავადება.ზამთრის პერიოდში ქრონიკული პაციენტები მოგვმართავენ, ასე რომ პაციენტების სიმცირეს ჩვენ არ ვუჩივით. პაციენტი ყოველთვის არის წელიწადის ნებისმიერ დროს და ესენი არიან საკმაოდ დიდი რაოდენობით. ცნობილია, რომ ოჯახის ექიმის პრაქტიკაში 10% დერმატოლოგიური პაციენტია. ეს არის საკმაოდ დიდი ციფრი.





- თქვენს კლინიკაში თუ გქონიათ რთული დერმატოლოგიური პაციენტების შემთხვევები და რა შედეგებზე გასულხართ?





კანისა და ვენსნეულებათა სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი, როგორც ადრე უწოდებდნენ მას და ამჟამად ეროვნული ცენტრი, ყოველთვის იყო სათავო დაწესებულება. ასე რომ დისპანსერებისთვის, პოლიკლინიკის დერმატო ვენეროლოგებისათვის ეს იყო დასაყრდენი, როდესაც იყო რთული შემთხვეევა ისინი ჩვენთან აგზავნიდნენ ამ პაციენტებს და ჩვენ არაერთი შემთხვევა გვქონია ისეთი პაციენტებისა, რომლებიც მოვათავსეთ სტაციონარში და სიკვდილს გადავარჩინეთ. არის კანის მძიმე პათოლოგიები, რომლებიც აუცილებლად საჭიროებენ სტაციონარს. მე ვიტყვი, რომ საქართველოში არ არასებობს დერმატოვენეროლოგიური პროფილის სტაციონარი. ჩვენ ვიზრუნეთ ამაზე და ძალიან მალე, ნოემბრის თვეში ჩვენ გავხსნით დღის და ღამის სტაციონარს.





დღისით უმძიმეს პაციენტებს ვმკურნალობთ აქ არის რათქმაუნდა ყველა საჭირო მანიპულაცია, ყველა საჭირო პროცედურა, რომელიც შეიძლება ჩატარდეს მძიმე პაციენტთან.





- იმ შემთხვევაში, თუ ადამიანს ქრონიკულად აწუხებს კანის ჩირქოვანი პათოლოგიები ვის უნდა მივმართოთ და რა გამოკვლევების ჩატარება არის საჭირო?





კანზე ქრონიკული პროცესები მიგვანიშნებს, რომ შესაძლებელია იყოს იმუნური სისტემის არასწორი პასუხი. ან იმუნოსუპრესია, როდესაც იმუნური სისტემა დაქვეითებულია მისი პასუხი არის დაქვეითებული, ან არასწორი პასუხი, კერძოდ შესაძლოა ეს იყოს რაიემ ავტოიმუნური პროცესი. თუ კერძოდ ჩირქოვან პროცესებს შევეხებით შესაძლებელია იყოს თვითონ მიკროორგანიზმი ბაქტერია, რომელმაც გამოიწვია ეს ჩირქოვანი პროცესი. იყოს რეზისტენტული ამ თერაპიის მიმართ კერძოდ ანტიბიოტიკების მიმართ. ასეთ შემთხვევაში ჩვენ მივმართავთ ხოლმე, ჩირქის დათესვას ჩირქის ბაქტერიოლოგიურ გამოკვლევას, როდესაც ვიგებთ რომელი ანტიბიოტიკის მიმართ არის მგრძნობიარე ესა თუ ის მიკრობი.





აკნეს თუ შევეხებით აკნესთან მიმართებაში საინტერესოა არა იმუნური სისტემა, არამედ ჰორმონული პროფილი. ხშირ შემთხვევაში ჩვენ გვაქვს საკვერცხეების დისფუნქცია, როდესაც ჰორმონების დისბალანსია და აკნეს აქვს სხვა პათოგენეზური მექანიზმი და შესაბამისად ამ ჩირქოვან პროცესსაც აქვს სხვა საფუძველი. ასეთ შემთხვევაში სხვა კვლევები იქნება საჭირო.





- რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია როგორც, ასევე და კოსმეტიკურ პრობლემებს, საინტერესოა შესაძლებელია თუ არა თმის ცვენის შეჩერება?





გეთანხმებით, დერმატოლოვენეროლოგია მოიცავს არამხოლოდ კანის  დაავადებებს, თმის და ფრჩხილის დაავადებებს და რაც ყველაზე ნიშვნელოვანია დერმატოკოსმეტოლოგია ეს არის დერმატოლოგიის ერთერთი მიმართულება, რომელიც ბევრმა არც იცის. ჩვენ ვმკურნალობთ თმას, ფრჩხილებს და კანზე არსებულ ყველა პრობლემას.





თმასთან დაკავშირებით შემიძლია გითხრათ, რომ ძალიან ბევრ ადამიანს საქართველოში აწუხებს თმის ცვენა. თმის ცვენის მიზეზები მრავალფეროვანია. ეს შესაძლოა იყოს გენეტიკურად განპირობებული, როგორიც არის მაგალითად ანდროგენეტიკური თმის ცვენა ან და  მძიმე დიეტის შემდეგ ან და მძიმე დაავადებების შემდეგ გამოვლინდეს. თმის ცვენის დიფუზური ხასიათის თმის ცვენა, როდესაც ამ მიმართულებით უნდა წავმართოთ გამოკვლევაც და მკურნალობაც. შესაძლებელია თმის ცვენას ჰქონდეს ავტოიმუნური ხასიათი, როგორიც გვაქვს ბუდობრივი თმის ცვენა. ადრე დადგენილი, ადგრე გამოვლენილი დაავადება, ადრე დაწყებული მკურნალობა, ჩვენ მკურნალობის კარგ შედეგს, გარანტიას გვაძლევს.





- თმის შენელებული ზრდა ბავშვთა ან მოზრდილთა ასაკში, რამ შეიძლება გამოიწვიოს და რა მკურნალობის მეთოდებს იყენებთ?





თმა განიცდის განვითარების ფაზებს, გარკვეულ ფაზებს, როდესაც ის იზრდება, როდესაც ის მოსვენების მდგომარეობაში გადადის და როდესაც ცვივა. ეს ციკლი არის პერიოდულად მეორდება მაგალითად, 1 თმის ფოლიკულს შეუძლია გააჩინოს ასე ვთქვათ 12-15 თმა და ეს იზრდება 3- 5 წლის განმავლობაში. შესაძებელია ეს თმის ზრდა პერიოდულად შეჩერდეს ან და ახალი თმის ამოსვლა შეფერხდეს და ეს არის აფსოლიტურად ფიზიოლოგიური. მაგალითად ორსულ ქალებში არის უფრო სწრაფი ზრდა. ამას ჰორმონები განაპირობებენ და როდესაც იმშობიარებს მშობიარობიდან 2- 3 თვის შემდეგ, შესაძლებელია აბსოლუტურად დაცვივდეს თმის ის რაოდენობა, რომელიც ამ პერიოდში ჭარბად გაიზარდა. ანუ ორსულობის პერიოდში გვაქვს ხშირი თმა და ორსულობის შემდგომ პერიოდში გვაქვს შედარებით თხელი თმა.





ასევე მოხუცებულობის ასაკში შეიძლება იყოს თხელი თმა. იმიტომ რომ თმის გარკვეულმა რაოდენობამ უკვე დაამთავრა თმის მოცემა და მას აღარ ძალუძს, რომ მოგვცეს ახალი თმა.





ბავშვთა ასაკში ეს შესაძლებელია ეს იყოს ფიზიოლოგიური ციკლი. როდესაც ბავშვი იბადება მას აქვს ხშირი თმა, შემდეგ ეს თმა აუცილებლად ცვივა და ის ჩანაცვლდება ახალი თმით. ასე რომ ეს შესაძლებელია იყოს ფიზიოლოგიური, მაგრამ შესაძლებელია იყოს პათოლოგიურიც. ვფიქრობ, რომ იმ შემთხვევაში თუ მშობელს ეჭვი ეპარება, ხომ არ არის ეს პათოლოგიური შემთხვევა უნდა მიმართოს დერმატოლოგს.





აქედან გამომდინარე თუ გავითვალისწინებთ, რომ შესაძლებელია თმის ზრდის შეჩერება იყოს ფიზიოლოგიური ის მკურნალობას არ საჭიროებს, მაგრამ თუ პათოლოგიასთან გვაქვს საქმე, აქ არის საჭირო მკურნალობა, რომელიც ინდივიდუალურია და კონკრეტულ შემთხვევაში უნდა დაინიშნოს ექიმი-დერმატოლოგის მიერ.





- ლაქები ფრჩხილზე, ფერის შეცვლა, ფრჩხილის ფირფიტის განივი და სიგრძივი დაზოლვა რამ შეიძლება გამოიწვისო ეს პრობლემა, არის თუ არა საშიში?





დიახ, საშიში ნამდვილად არ არის, მაგრამ ეს შესაძლოა გამოიწვიოს შინაგანი ორგანოთა დაავადებების, რომელიმე გამოვლინება, შესაძლებელია იყოს ფარისებრი ჯირკვლის პრობლემით  გამოწვეული, ან და იგივე არასწორი კვებით გაოწვეული და ა.შ. ფრჩხილის დისტროფიული დაზიანებები, რომელიც შეიძლება აი ამ ტერმინით გავაერთიანოთ, შესაძლებელია იყოს კანის, რომელიმე პათოლოგიის მანიშნებელიც. მაგალითად ფსორიაზის, მაგალითად ლიქენიის, მაგალითად იქთიოზის შემთხვევაში, ჩვენ გვაქვს ფრჩხილის სხვადასხვა დაზიანება სხვადასხვა ფორმით. შეიძლება ეს იყოს ფერის შეცვლა, იყოს გაყვითლება ფრჩხილის, როგორიც არის მაგალითად ომიქონიკოზების დროს, როდესაც ფრჩხილი ზიანდება სოკოვანი ინფექციით, ანდა იყოს გაწითლება ფრჩხილის ფირფიტა არის გაწითლებული, როდესაც გვაქვს წითელი ბრტყელი ლიქენის შემთხვევაში. შესაძლებელია იყოს განშრევებადი მტვრევადი, როგორიც გვაქვს მაგალითად ფსორიაზის შემთხვევაში და ა.შ. ეს სათანადო მიმართულებით გამოკვლევას და სათანადო მიმართულებით მკურნალობას საჭიროებს.





- რა თანამედროვე კვლევის და დიაგნოსტიკის მეთოდებს იყენებთ კლინიკაში?





კლინიკაში ვიყენებთ დიაგნოსტიკის და კვლევის ყველა სათანადო მეთოდს. ჩვენი ექიმები არიან ევროპის დერმატოვენეროლოგთა აკადემიის წევრები და მათ აქვთ საშუალება ყოველწლიურად 2 ჯერ მაინც დაესწრნონ ამ აკადემიის ორგანიზებულ კონფერენციებს და კონგრესებს. გაიგონ ყველაფერი ახალი რაც კი მსოფლიოს ზურგზე ხდება და დანერგონ ისინი. რათქმაუნდა ადმინისტრაცია ხელს უწყობს ამ ინიციატივებს და ჩვენ დღეისათვის გვაქვს აბსოლიტურად ყველა სადიაგნოსტიკო მეთოდი, რომელიც კი დერმატოლოგიაში გამოიყენება ეს არის ციფრული დერმოსკოპია, ეს არის ტრიქოსკოპია, თმის კველვა, კანის ხალების გამოკვლევა, ხომ არ ხდება მათი ტრანსფორმაცია ავთვისებიან მელანომაში და ა.შ.





ლაბორატორია აბსოლიტურად გამართულია სოკოს დიაგნოსტიკაში და მაგალითად ისეთი პერფიგუსის და ასეთი ბულუზური დერმატოზების დიაგნოსტიკაში, როდესაც უჯრედულ დონეზე შესაძლებელია იქნას აღმოჩენილი, რომელიმე პათოლოგია. ეროვნულ ცენტრში დანერგილია ბიოფსიის მეთოდები, კერძოდ პანჯ ბიოფსია ძალაიან ატიურად გამოიყენება შემდგომი პატომორფოლოგიური კვლევისათვის იგზავნება წამყვან პათომორფოლოგიურ დეპარტამენტში. საკვლევი მასალა კერძოდ კანის პატარა ნაჭერი, რომელიც სპანჯ ბიოფსიის შედეგად მიიღება და ჩვენ გავქვს საშუალება გავაკეთოთ პათომორფოლოგიური დიაგნოსტიკაც ამა თუ იმ პათოლოგიის. რაც შეეხება მკურნალობის მეთოდებს. აქაც მინდა გითხრათ, რომ ჩვენი ერვნული ცენტრი არის ინიციატორი, ბევრი გაიდლაინის დანერგვის. ანუ სამინისტროში წარდგენილია ჩვენი ექიმების მიერ და დერმატოვენეროლოგთა ასოციაციის მიერ წარდგენილი რამოდენიმე გაიდლაინი, რომელიც მოქმედებს და კიდევ გრელდება მუშაობა ამ მიმართულებით. ასე რომ იმ მეთოდოლოგიას, რომელიც იხმარება გამოიყენება მსოფლიოს მრავალ წამყვან კლინიკაში სამკურნალოდ ვიყენებთ ჩვენც. არის ფოტო თერაპიის დიდი დეპარტამენტი, უახლესი დანადგარებით აღჭურვილი. გვაქვს ფრჩხილის დამუშავების აპარატული მეთოდი უახლოეს ხანებში ლაზერული მეთოდიც დაინერგება, ასე რომ მე ვფიქრობ გარდა ინტელექტუალური რესურსებისა, რომელსაც ჩვენ ვფლობთ ჩვენი ექიმები ფლობენ აქ ინსტრუმენტული და სხვა მეთოდებიც არის დანერგილი და ვფიქრობ ეს მეთოდოლოგია არ განსხვავდება მსოფლიოს წამყვანი ქვეყნების მკურნალობის მეთოდოლოგიისაგან.





- ბავშვებში რა ასაკიდან გვხვდება გამონაყარი?





კანის, თმის, თუ ფრჩხილის პრობლემა ნებისმიერ ასაკში შეიძლება წარმოეშვას ადამიანს. ჩვენ 0 ასაკიდან ვმკურნალობთ პაციენტებს. ბავშვებში ძალიან ხშირია და განსაკუთრებული მიმდინარეობით გამოირჩევა კანის დაავადებები. ასე რომ ჩვილი ასასკის ბავშვებს სხვა პრობლემები აქვთ, მოზრდილ ასაკის ბავშვებს სხვა პრობლემები აქვთ ხანდაზმულ ასაკის ადამიანებს.





ასაკობრივი დაჯგუფებები არსებობს ჩვენთან, ასაკობრივი დაყოფა არსებობს კანის ზოგიერთ დაავადებას უყვარს ბავშვთა ასაკი, ზოგს მოზრდილთა ასაკი, ასე რომ ყველა ასაკის ადამიანს სჭირდება დერმატოლოგის დახმარება.





- რა სამეცნიერო კვლევითი საქმიანობა მიმდინარეობს თქვენს სამეცნიერო ცენტრში?





როგორც სახელწოდება გვიჩვენებს კანის და ვენსნეულებათა სამეცნიერო კვლევითი ეროვნული ცენტრის ერთერთი მიმართულება არის სამეცნიერო კვლევითი საქმიანობა. ჩვენი ეროვნული ცენტრი არის ბაზა რამდენიმე საერთაშრისო მნიშვნელობის კვლევისა, როგორიც არის ატოპიური დერმატიტის მიმართულებით, აკნეს მიმართულებით, ფსორიაზის მიმართულებით ძალიან საინტერესო კვლევები გვაქვს. ეხლახანს დაიწყება ატოპიური დერმატიტებში ფაგების კვლევა, რომლის ხელშეკრულებაც ჩვენ უკვე გაფორმებული გვაქვს და დეკემბრის თვიდან სავარაუდოდ იქნება უკვე ფსორიაზთან დაკავშირებული ერთერთი კვლევა, ძალიან საინტერესო პრეპარატი, რომელიც მსოფლიოში უკვე აღიარებულია ფსორიაზის სამკურნალოდ. გვექნება საშუალება, რომ შევთავაზოთ პაციენტებს და მათ ჩაიტარონ მკურნალობა ამ პრეპარატით. პრეპარატი საკმაოდ ძვირადღირებულია მინდა გითხრათ და ყველასთვის საქართველოში არ არის ხელმისაწვდომი.





კანის და ვენსნეულებათა სამეცნიერო  ეროვნული ცენტრი წარმოადგენს სასწავლო ბაზას ბევრი სამედიცინო უნივერსიტეტებისათვის. ასეთია უპირველეს ყოვლისა ივანე ჯავახიშვილის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტი, ძველადწოდებული აიეტი და ახლა ტვილდიანის სახელობის სამედიცინო უნივერსიტეტი, სდასუ, გეომედი, ევროპის სასწავლო უნივერსიტეტი და სხვა. ასე რომ, ეს არის აკვანი მრავალი სამედიცინო დაწესებულების სუდენტთათვის, რომ დაეუფლონ დერმატოვენეროლოგიის საფუძვლებს და შემდგომ თუ მათი სურვილი იქნება, გააგრძელონ სარეზიდენტურო პროგრამა რეზიდენტურაში და გამოვდნენ საბოლოოდ დერმატოვენეროლოგები. ამის საშუალებას სრულყოფილად იძლევა კანისა და ვენსნეულებათა სამეცნიერო  კვლევითი ეროვნული ცენტრი.





- რა აზრის ხართ სამედიცინო პორტალ VIPMED.GE -ზე ?





მე მინდა გითხრათ რომ ნებისმიერ შემთხვევაში არ აწყენს სამედიცინო დაწესებულებას ცნობადობისათვის რომ განთავსებული იყოს მისი ინფორმაცია რომელიმე სამედიცინო პორტალზე, ამის საშუალებას შესანიშნავად იძლევა VIPMED.GE და დიდი მადლობა ამისათვის.





მასალა მოამზადა: გვანცა ჯვარიძემ